LapTruong.comLập Trường
Đại lý, nhà phân phối và chuỗi bán lẻ

Đàm phán phí vào kệ và hỗ trợ trưng bày với siêu thị: trả tiền thì phải đổi được gì

Phí vào kệ, phí trưng bày đầu kệ, quầy riêng: cách quy mỗi khoản ra số hàng cần bán thêm, đổi phí lấy vị trí, thời hạn, cam kết và điều kiện hoàn lại.

Two Vietnamese sales staff in polo shirts measuring an empty end cap shelf with a tape measure in a bright supermarket aisle, wide angle from behind

Phí vào kệ hay phí trưng bày không phải khoản bạn chỉ có thể nhận hoặc từ chối: đó là một khoản mua, và như mọi khoản mua, bạn được quyền hỏi mình nhận lại gì, trong bao lâu, và nếu siêu thị không giao đủ thì xử lý ra sao. Trước khi mặc cả, hãy quy khoản phí ra số hàng cần bán thêm để hoà vốn, rồi đổi phí lấy vị trí cụ thể, thời hạn rõ ràng và điều kiện xem lại.

Phần lớn cơ sở nhỏ chỉ hỏi một câu "giảm được không", nhận một câu "đây là chính sách chung", rồi trả. Bài dưới đây đi qua một thương vụ giả định, tách từng loại phí theo thứ nhận được, tính điểm hoà vốn, đưa ra các thứ có thể đổi thay cho tiền, kèm câu nói mẫu và những dấu hiệu nên dừng. Mọi con số là giả định; mức phí thật do từng siêu thị quy định và bạn cần hỏi thẳng họ.

Thương vụ giả định: nước chấm của anh Sang và lời mời lên đầu kệ

Anh Sang có xưởng nước chấm nhỏ, đã có mặt ở một hệ thống siêu thị cỡ vừa được tám tháng, nằm ở tầng kệ thấp cuối dãy gia vị. Doanh số giả định đều đều khoảng 600 chai mỗi tháng trên toàn hệ thống. Người phụ trách ngành hàng gợi ý: nếu anh muốn bán nhiều hơn, có thể thuê vị trí đầu kệ trong ba tháng với một khoản phí trưng bày, cộng thêm phí chuyển mã sang nhóm hàng nổi bật.

Anh Sang hỏi "có giảm được không", được trả lời đây là mức chung cho mọi nhà cung cấp. Anh không biết nên trả hay không, vì không có cách nào biết đầu kệ sẽ bán thêm được bao nhiêu. Câu hỏi đúng không phải là giảm được bao nhiêu, mà là khoản này mua được gì và cần bán thêm bao nhiêu để không lỗ.

Điểm đáng chú ý là cùng một chữ "phí trưng bày" có thể gói nhiều thứ khác nhau: vị trí đầu kệ, số mặt hàng hiện ra trên kệ, tầng ngang tầm mắt, kệ riêng có màu thương hiệu, hay chỉ là quyền có mặt trong danh mục. Mặc cả mà không tách ra được từng thứ thì giống mua một gói hàng không biết bên trong có gì.

Tách phí theo thứ nhận được

Trước khi nói chuyện tiền, anh Sang xin người phụ trách mô tả rõ từng khoản. Bảng dưới là cách anh ghi lại, kèm câu hỏi cần làm rõ cho mỗi dòng.

Loại phíThứ nhận đượcCâu cần hỏi
Phí mở mã, vào danh mụcĐược có mặt trong danh mục hàng của hệ thốngTrả một lần hay mỗi năm, nếu bị loại khỏi danh mục có hoàn phần nào không
Phí vị trí đầu kệMột mặt kệ đầu dãy trong thời gian nhất địnhBao nhiêu cửa hàng, bao nhiêu tuần, ai kiểm hàng có nằm đúng chỗ
Phí tầng ngang tầm mắtChuyển từ tầng thấp lên tầng giữaSố mặt hàng hiện ra tăng từ mấy lên mấy
Phí kệ riêng, quầy riêngKệ mang màu thương hiệuAi làm kệ, ai giữ kệ sau khi hết hạn, nhân viên ai bày hàng
Phí chương trìnhTên sản phẩm trong tờ rơi, trên ứng dụng của siêu thịXuất hiện ở đâu, bao nhiêu lần, có số liệu sau chương trình không

Khi tách được như vậy, anh Sang phát hiện khoản "phí trưng bày" được đề nghị thực ra gồm hai phần: vị trí đầu kệ ở mười hai trong ba mươi cửa hàng, và phí chuyển mã sang nhóm nổi bật. Phần thứ hai không đem lại vị trí nào trên kệ thật, chỉ là cách phân nhóm trong hệ thống quản lý. Đó là phần dễ xin bỏ nhất.

Tính điểm hoà vốn bằng số hàng phải bán thêm

Giả định tổng phí cho ba tháng đầu kệ là 36 triệu đồng. Mỗi chai nước chấm sau khi trừ chiết khấu và chi phí giao, xưởng còn khoảng 12.000 đồng tiền góp vào lợi nhuận. Để hoà vốn khoản phí, anh Sang phải bán thêm 36.000.000 chia 12.000, tức 3.000 chai trong ba tháng, khoảng 1.000 chai mỗi tháng, so với mức 600 chai hiện tại.

Nói cách khác, đầu kệ phải làm doanh số tăng gần gấp ba lần chỉ để không lỗ. Đó là một kỳ vọng rất cao. Nhưng nếu khoản phí chỉ áp cho mười hai cửa hàng có lượng khách đông nhất, và mười hai cửa hàng đó vốn đã chiếm một nửa doanh số, phép tính đổi khác: anh cần các cửa hàng này tăng từ 300 lên khoảng 1.300 chai mỗi tháng. Vẫn cao, và đây là lý do để mặc cả.

Con số hoà vốn là thứ anh Sang mang lên bàn, không phải để than phí cao mà để trình bày rõ: với mức phí này, bên mình cần điều kiện gì thì mới có cơ hội bán đủ. Người phụ trách ngành hàng cũng có chỉ tiêu doanh thu ngành hàng; một nhà cung cấp trả phí rồi bán không được sẽ rút lui sau một kỳ, và họ phải tìm người lấp chỗ. Cả hai bên đều muốn đầu kệ bán được.

Những thứ có thể đổi thay cho việc giảm tiền

Rút ngắn thời gian, giữ giá theo tuần. Thay vì ba tháng, xin chạy thử sáu tuần với phí tính theo tuần. Nếu doanh số đạt mức hai bên thống nhất, kéo dài tiếp ở cùng đơn giá.

Chọn cửa hàng. Xin trả phí chỉ cho những cửa hàng mà khách hàng của anh hay mua, thay vì gói mặc định. Đổi lại, anh cam kết đủ hàng cho những cửa hàng đó không bao giờ hết kệ.

Trả một phần bằng hàng. Đề xuất góp một phần khoản phí dưới dạng hàng dùng thử cho khách hoặc hàng tặng kèm. Với xưởng, hàng tính theo giá vốn nên nhẹ hơn tiền mặt; với siêu thị, hàng tặng giúp kéo khách.

Gắn phí với kết quả. Đề xuất một phần phí cố định, phần còn lại chỉ trả khi doanh số trong kỳ vượt một mức. Không phải siêu thị nào cũng nhận, nhưng hỏi thì không mất gì.

Xin quyền kiểm tra vị trí. Nếu trả phí, anh xin được gửi người đến chụp ảnh vị trí hằng tuần ở vài cửa hàng, và nếu hàng không nằm đúng chỗ thì tuần đó không tính phí. Đây là điều khoản nhiều nhà cung cấp quên xin.

Bỏ các phần không có thật trên kệ. Như phần phí chuyển mã trong ví dụ trên. Câu hỏi "khoản này làm hàng của em hiện ra ở đâu" là cách lịch sự để loại nó.

Câu nói mẫu cho từng lượt

Giả định người phụ trách ngành hàng là chị Mai. Anh Sang mở bằng con số hoà vốn và kết bằng một gói đề nghị.

  • "Em đã tính, với mức phí chị đưa, mười hai cửa hàng đầu kệ phải bán thêm khoảng 1.000 chai mỗi tháng thì bên em mới hoà. Em muốn làm, nhưng em xin cùng chị dựng điều kiện để có cơ hội đạt mức đó."
  • "Phần phí chuyển nhóm nổi bật, chị cho em hỏi nó làm hàng của em hiện ra ở đâu trên kệ? Nếu không thay đổi vị trí thật thì em xin bỏ phần đó, dồn tiền vào thêm vài tuần đầu kệ."
  • "Em xin chạy thử sáu tuần. Nếu doanh số mười hai cửa hàng tăng lên quanh mức 900 chai một tháng, em ký tiếp sáu tuần sau ở cùng đơn giá, không cần mặc cả lại."
  • Khi chị Mai nói "chính sách chung, không chia nhỏ được": "Em hiểu. Vậy trong cùng mức phí, chị giúp em thêm quyền kiểm tra vị trí hằng tuần và bù tuần nếu hàng không nằm đúng chỗ, được không chị?"
  • Khi chị Mai hỏi "anh có làm thêm khuyến mãi giảm giá kèm không": "Đầu kệ là bên em đã dồn ngân sách quý này. Nếu sáu tuần đầu đạt mức, quý sau em đưa thêm một đợt giảm giá để giữ đà."

Chú ý giọng của những câu này: không nói phí đắt, không nhắc đến siêu thị khác, không doạ rút hàng. Anh Sang chỉ nói con số của mình và đề xuất cách để cả hai cùng có lợi.

Sau kỳ trưng bày: đọc số để mặc cả kỳ sau

Kỳ trưng bày kết thúc là lúc anh Sang có thứ quý nhất cho lần đàm phán tiếp theo: số liệu thật. Bảng giả định dưới đây là cách anh tự tổng kết sáu tuần chạy thử, so mười hai cửa hàng có đầu kệ với mười hai cửa hàng cùng cỡ không có.

Chỉ sốCửa hàng có đầu kệCửa hàng không cóĐọc ra điều gì
Chai bán mỗi tuần, trước kỳ7065Hai nhóm xuất phát gần như nhau
Chai bán mỗi tuần, trong kỳ19075Đầu kệ kéo thêm khoảng 115 chai mỗi tuần
Chai bán mỗi tuần, hai tuần sau kỳ11072Một phần khách ở lại, phần còn lại chỉ mua khi thấy
Số tuần hàng nằm đúng vị trí5 trên 6Một tuần bị dời, cần xin bù

Với số liệu này, anh Sang không cần cãi phí đắt hay rẻ. Anh nói được: đầu kệ có hiệu quả, nhưng phần tăng thêm mỗi tuần nhân với tiền góp mỗi chai chưa đủ bù phí, nên kỳ sau anh xin giữ vị trí ở tám cửa hàng mạnh nhất thay vì mười hai, đổi lại tăng thời gian lên tám tuần, và xin bù một tuần bị dời. Một đề nghị dựa trên số liệu chung của hai bên thường được xem xét nghiêm túc hơn mọi lời xin giảm.

Sai lầm hay gặp và lúc nên dừng

Sai lầm phổ biến nhất là trả phí trưng bày rồi không theo dõi. Ba tháng sau, nhà cung cấp chỉ biết doanh số tổng tăng hay giảm, không biết hàng có thật nằm ở đầu kệ hay đã bị dời vào trong sau tuần đầu tiên. Nếu đã trả, hãy có người đi xem, ghi lại, và gửi cho người phụ trách ngành hàng một báo cáo ngắn mỗi hai tuần. Việc này cũng giúp lần mặc cả sau có số liệu thật.

Sai lầm thứ hai là trả phí cho một sản phẩm chưa có khách quay lại. Đầu kệ kéo được người mua lần đầu, nhưng nếu người mua không quay lại, doanh số rơi ngay khi hết kỳ trưng bày. Với sản phẩm mới, nhiều khi nên đầu tư vào cho khách dùng thử trước, khi có tỷ lệ mua lại ổn rồi mới mua vị trí.

Anh Sang nên dừng khi khoản phí đòi hỏi doanh số hoà vốn vượt quá mức mà ngay cả mặt hàng bán chạy nhất trong nhóm cũng chưa đạt, hoặc khi siêu thị không chấp nhận bất kỳ điều kiện kiểm tra nào. Trả tiền cho một thứ không đo được là đặt cược chứ không phải đàm phán. Câu rời bàn có thể là: "Quý này bên em xin giữ vị trí hiện tại, tập trung giữ đủ hàng. Khi chị có chương trình phù hợp với nhà cung cấp nhỏ, em xin được báo trước."

Nếu thoả thuận có điều khoản phạt khi nhà cung cấp rút khỏi chương trình giữa chừng hay điều kiện hoàn phí, anh nên đọc kỹ, tra văn bản hiện hành và hỏi luật sư trên AI Cố Vấn khi chưa chắc, trước khi ký.

Câu hỏi thường gặp

Phí vào kệ có phải lúc nào cũng phải trả không?

Không có câu trả lời chung, vì mỗi hệ thống bán lẻ có chính sách riêng và có thể khác nhau theo ngành hàng, theo nhà cung cấp mới hay cũ. Cách tốt nhất là hỏi rõ danh sách các khoản, tách từng khoản theo thứ nhận được, rồi quyết định khoản nào đáng mua với sản phẩm của mình.

Làm sao biết đầu kệ sẽ tăng doanh số bao nhiêu?

Không ai biết trước chính xác. Bạn có thể xin chạy thử một thời gian ngắn ở vài cửa hàng, so với các cửa hàng cùng cỡ không có đầu kệ, rồi mới quyết định mở rộng. Đó là lý do nên xin phí theo tuần thay vì gói dài.

Có nên hỏi siêu thị về doanh số của mặt hàng cạnh tranh không?

Bạn có thể hỏi mức doanh số trung bình của nhóm hàng để tự đặt mục tiêu, nhưng đừng đòi số liệu riêng của nhà cung cấp khác. Người phụ trách ngành hàng không được phép tiết lộ, và đòi hỏi như vậy làm bạn mất điểm.

Trả phí bằng hàng thay vì tiền có lợi gì?

Hàng tặng hay hàng dùng thử được tính theo giá vốn của bạn, trong khi giá trị với siêu thị và với khách được tính theo giá bán. Khoảng chênh đó là phần lợi. Tuy nhiên cần thống nhất rõ cách ghi nhận khoản này trong chứng từ, và hỏi người làm kế toán cho đúng.

Nếu hàng bị dời khỏi đầu kệ giữa kỳ thì làm gì?

Chụp ảnh, ghi ngày giờ và cửa hàng, gửi ngay cho người phụ trách ngành hàng bằng tin nhắn, đề nghị đưa hàng về đúng vị trí và bù số ngày bị mất. Nếu thoả thuận có điều khoản kiểm tra vị trí thì việc này đơn giản hơn nhiều.

Xưởng nhỏ có nên từ chối trả mọi khoản phí trưng bày không?

Từ chối hết thì sản phẩm thường nằm ở tầng thấp và ít được chú ý, nên doanh số khó tăng. Cách cân bằng là chỉ mua những vị trí đo được, có thời hạn ngắn và có điểm hoà vốn khả thi, còn lại dồn sức giữ đủ hàng và chất lượng ổn định.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138