LapTruong.comLập Trường
Chuẩn bị trước buổi đàm phán mua bán

Tính giá sàn trước khi đàm phán bán sỉ: cộng đủ những chi phí hay quên ngoài giá vốn

Cách tính giá sàn cho một đơn bán sỉ trước khi ngồi vào bàn: cộng tiền chở hàng, hao hụt, tiền nằm kho, công nợ, đổi mẫu vào giá vốn, có bảng số giả định.

A Vietnamese woman workshop owner checking stacks of flat cardboard boxes with a calculator in a packaging workshop, seen from the side, soft morning light through high windows

Giá sàn là mức giá thấp nhất mà dưới đó nhận đơn sẽ lỗ, và nó luôn cao hơn con số giá vốn trên phiếu nhập hay phiếu tính giá thành, vì còn tiền chở hàng, hao hụt, tiền vốn nằm trong kho và trong công nợ, chi phí đổi mẫu, chạy máy lẻ. Người bán sỉ hay thua trên bàn đàm phán không phải vì nói kém, mà vì mang vào phòng một giá sàn thiếu, rồi gật đầu ở mức tưởng là còn lãi.

Bài này đi qua một đơn giả định của chị Hà, chủ một xưởng bao bì giấy nhỏ, đang chuẩn bị gặp phụ trách mua hàng của một chuỗi quán ăn. Bạn sẽ thấy từng khoản hay quên được quy ra tiền trên mỗi sản phẩm thế nào, giá sàn thay đổi ra sao khi điều kiện đơn thay đổi, và cách mang con số ấy lên bàn mà không để lộ. Mọi con số trong bài là giả định, số tròn, chỉ để minh hoạ cách tính.

Vì sao giá vốn trên phiếu chưa phải là giá sàn

Chị Hà tính giá thành một hộp giấy đựng cơm theo cách quen thuộc: giấy, mực, keo, công in, công gấp, khấu hao máy chia đều. Ra 2.000 đồng một hộp (giả định). Khách bên chuỗi quán đặt vấn đề 100.000 hộp mỗi quý, giao về bốn điểm, thanh toán sau 45 ngày, và muốn in hai mẫu khác nhau cho hai dòng món. Phản xạ đầu tiên của chị là "trên 2.000 là có lãi", nên chị định xuống tới 2.100 nếu bị ép.

Vấn đề nằm ở chỗ con số 2.000 được tính cho một đơn chuẩn: giao một lần, một điểm, một mẫu, trả tiền khi nhận. Đơn của chuỗi quán không phải đơn chuẩn. Bốn điểm giao là bốn chuyến xe. Hai mẫu in là hai lần chỉnh máy và hai bộ bản in. Thanh toán 45 ngày nghĩa là chị bỏ tiền mua giấy, trả lương thợ, rồi đợi hơn một tháng mới thu về. Khách còn muốn chị trữ sẵn một phần hàng để giao gấp khi quán hết, nghĩa là có hàng nằm trong kho xưởng.

Mỗi điều kiện ấy đều tốn tiền, nhưng không khoản nào nằm trên phiếu giá thành. Chúng chỉ hiện ra cuối quý khi chị cộng sổ và thấy đơn lớn nhất xưởng lại là đơn lời ít nhất. Giá sàn đúng cho đơn này phải là giá vốn cộng các chi phí do chính điều kiện của đơn sinh ra. Tính trước buổi gặp thì còn sửa được, ký rồi mới tính thì chỉ còn cách chịu.

Bảy khoản hay bị bỏ quên khi tính giá sàn

Tiền chở hàng theo đúng lịch khách muốn. Không phải tiền chở trung bình của xưởng, mà là số chuyến thật theo số điểm giao và số lần giao. Giao bốn điểm mỗi tuần khác hẳn giao một điểm mỗi tháng. Tính theo chuyến rồi chia cho số hộp của đơn.

Hao hụt và hàng hỏng. In hai mẫu thì mỗi lần đổi mẫu hỏng một ít giấy để canh màu, canh lề. Đơn có yêu cầu kiểm kỹ thì tỷ lệ hàng bị loại cũng cao hơn. Lấy tỷ lệ thật từ sổ của chính xưởng, đừng ước lượng cho đẹp.

Tiền vốn nằm trong kho. Hàng trữ sẵn để giao gấp là tiền đã chi nhưng chưa bán. Số tiền ấy nếu không nằm kho thì xưởng dùng mua nguyên liệu cho đơn khác hoặc bớt vay. Quy ra chi phí bằng một mức chi phí vốn giả định mỗi tháng.

Tiền vốn nằm trong công nợ. Cho khách trả sau 45 ngày cũng giống như cho khách mượn tiền 45 ngày. Khoản này thường lớn hơn người ta nghĩ khi đơn đều đặn, vì lúc nào cũng có một lượng hàng đã giao chưa thu tiền.

Chi phí đổi mẫu, làm bản in, chỉnh máy. Mỗi mẫu mới là một lần làm bản in, một buổi chỉnh máy, có khi là một buổi duyệt màu với khách. Đơn càng nhiều mẫu, mỗi mẫu càng ít số lượng, thì chi phí này chia ra trên mỗi hộp càng nặng.

Thời gian đi lại, làm mẫu chào hàng, họp hành. Ba lần gửi mẫu, hai buổi họp, mấy chục tin nhắn sửa thiết kế đều là giờ công của chủ xưởng hoặc người phụ trách. Đơn lặp lại thì chia ra không đáng kể, đơn một lần thì đáng kể.

Rủi ro trả hàng, giao bù. Nếu khách quen đòi đổi hàng khi lô giao có vài thùng móp, chi phí giao bù phải được tính vào. Dùng tỷ lệ đã xảy ra với khách tương tự, không dùng con số không.

Bảng tính giá sàn cho đơn của chị Hà (số giả định)

Bảng dưới quy từng khoản ra đồng trên mỗi hộp. Cách làm: lấy tổng chi phí của khoản đó cho cả quý, chia cho 100.000 hộp. Các con số là giả định để minh hoạ.

KhoảnCách tính giả địnhĐồng trên mỗi hộp
Giá thành sản xuất chuẩnTheo phiếu tính giá thành của xưởng2.000
Chở hàng4 điểm, mỗi tuần một chuyến, 13 tuần, mỗi chuyến 500.000 đồng260
Hao hụt khi đổi mẫu và hàng loạiThêm 3% giấy và công so với đơn chuẩn60
Bản in và chỉnh máy hai mẫuHai bộ bản, bốn lần chỉnh máy trong quý40
Tiền vốn nằm trong khoTrữ sẵn 10.000 hộp, chi phí vốn giả định 1% mỗi tháng10
Tiền vốn nằm trong công nợTrả sau 45 ngày, chi phí vốn giả định 1% mỗi tháng30
Giao bù, đổi hàngGiả định 1% số hộp phải giao bù20
Giờ công chào hàng, họp, duyệt mẫuChia đều cho đơn đầu tiên20
Giá sàn của đơn nàyCộng các dòng trên2.440

Con số 2.440 khác hẳn mức 2.100 mà chị Hà định lùi tới. Nếu chị gật đầu ở 2.100, mỗi hộp chị lỗ khoảng 340 đồng, cả quý lỗ khoảng 34 triệu đồng (giả định), trong khi vẫn tưởng mình nhận được đơn lớn. Bảng này không cần chính xác tới từng đồng. Nó cần đủ dòng. Một dòng bị bỏ sót thường tai hại hơn một dòng ước lượng hơi sai.

Giá sàn không phải một con số mà là một bảng theo điều kiện

Khi đã có bảng trên, chị Hà nhận ra giá sàn đi theo điều kiện của đơn. Nếu khách gom về một điểm nhận hàng thay vì bốn, dòng chở hàng giảm mạnh. Nếu khách chịu một mẫu in thay vì hai, dòng bản in và hao hụt giảm. Nếu khách trả tiền sau 15 ngày thay vì 45, dòng công nợ giảm hai phần ba. Ngược lại, nếu khách đòi giao hai lần mỗi tuần, giá sàn đội lên.

Vì vậy chị nên mang vào buổi họp không chỉ một giá sàn, mà ba bốn giá sàn tương ứng với các gói điều kiện khác nhau. Chẳng hạn: gói A bốn điểm, hai mẫu, trả 45 ngày, giá sàn 2.440; gói B một điểm, hai mẫu, trả 45 ngày, giá sàn khoảng 2.240; gói C một điểm, một mẫu, trả 15 ngày, giá sàn khoảng 2.170. Tất cả đều là số giả định.

Có bảng theo điều kiện, chị Hà có thứ để đổi. Khi khách nói "giá cao quá", chị không phải chọn giữa giữ nguyên và giảm, mà có thể hỏi: nếu bên anh gom về một điểm nhận thì em tính lại được. Đó là nhượng bộ có lý do, khách thấy được vì sao giá xuống, và chị không lỗ. Người bán chỉ có một giá sàn duy nhất thường bị kéo xuống mà không đổi được gì.

Kiểm lại giá sàn bằng năm câu hỏi trước buổi họp

Trước khi in tờ chuẩn bị, chị Hà tự hỏi lại từng câu dưới đây. Mỗi câu trả lời "chưa tính" là một dòng cần thêm vào bảng.

  1. Nếu đơn này kéo dài một năm, mình có đủ tiền mặt để gánh công nợ không? Giá sàn có thể vẫn lãi trên giấy nhưng xưởng thiếu tiền mua giấy cho tháng sau. Lúc đó phải vay, và tiền lãi vay cũng là chi phí.
  2. Đơn này chiếm bao nhiêu phần công suất, và có đẩy đơn khác ra không? Nếu nhận đơn này phải từ chối đơn lẻ có lãi tốt hơn, phần lãi mất đi cũng nên được tính như một chi phí.
  3. Nguyên liệu tăng giá giữa kỳ thì ai chịu? Nếu khách đòi giữ giá cả quý, giá sàn phải có một khoảng dự phòng cho biến động giá giấy, hoặc phải có điều kiện điều chỉnh.
  4. Khách có hay đổi thiết kế giữa chừng không? Hỏi người quen từng làm với khách, hoặc đọc lại lịch sử nếu đã từng bán. Hay đổi thì dòng bản in phải nhân lên.
  5. Có khoản nào mình đang lấy con số không cho đẹp? Hao hụt không, giao bù không, giờ công không. Con số không gần như luôn sai.

Năm câu này mất khoảng mười lăm phút nếu sổ sách của xưởng tạm rõ. Đó là mười lăm phút rẻ nhất trong cả thương vụ.

Mang giá sàn lên bàn thế nào

Giá sàn là con số của riêng mình. Nó không được nói ra, không được ghi trên tờ giấy để mở trên bàn, và không nên để người đi cùng biết nếu người đó dễ lỡ lời. Chị Hà ghi giá sàn bằng một ký hiệu riêng ở góc tờ chuẩn bị, chẳng hạn "S: 44" thay cho 2.440, đủ để chị liếc thấy mà người ngồi đối diện đọc ngược cũng không hiểu.

Trong buổi họp, phụ trách mua hàng bên chuỗi quán mở lời: "Bên chị báo 2.900 là cao, chỗ khác chỉ hơn 2.000 một chút." Chị Hà không cãi về chỗ khác, cũng không tranh luận giá thành. Chị hỏi: "Giá đó tính cho giao mấy điểm, trả tiền mấy ngày anh?" Khách ngập ngừng, vì thực ra con số kia là cho đơn giao một điểm, trả ngay. Chị nói tiếp: "Giá bên em gồm giao tận bốn quán mỗi tuần và trả sau 45 ngày. Nếu bên anh gom về một điểm thì em tính lại, chênh khoảng hai trăm đồng một hộp."

Câu đáp ấy dùng đúng bảng giá sàn theo điều kiện, nhưng không để lộ con số nào của bảng. Khách biết được vì sao giá chênh, có lựa chọn để đổi, còn chị Hà biết rõ mình còn bao nhiêu khoảng lùi trước khi chạm sàn của từng gói.

Những cái sai hay gặp khi tính giá sàn

Lấy giá thành trung bình của cả xưởng. Giá thành trung bình gộp cả đơn dễ lẫn đơn khó. Đơn nhiều điều kiện như đơn chuỗi quán luôn tốn hơn mức trung bình, nên dùng trung bình là tự hạ giá sàn.

Coi chi phí cố định là "đằng nào cũng mất". Đúng là tiền thuê xưởng không đổi khi thêm một đơn. Nhưng nếu mọi đơn đều được tính như thể không phải gánh tiền thuê, cuối năm sẽ không có đơn nào gánh nó. Chỉ được bỏ phần cố định ra khi đơn thật sự lấp chỗ trống, và phải biết mình đang làm điều đó.

Bỏ qua tiền vốn vì "không phải tiền chi ra". Tiền nằm trong công nợ không có hoá đơn nào ghi chi phí, nên rất dễ bị quên. Nhưng nếu xưởng đang vay ngân hàng, mỗi đồng công nợ là một đồng phải vay thêm.

Tính một lần rồi dùng mãi. Giá giấy, tiền xe, lương thợ đều đổi. Giá sàn tính từ sáu tháng trước có thể đã thấp hơn chi phí thật hôm nay. Mỗi thương vụ lớn nên tính lại từ đầu, chỉ mất vài phút nếu đã có bảng mẫu.

Để giá sàn bị kéo theo giá đối thủ. Nghe khách nói chỗ khác rẻ hơn rồi tự sửa giá sàn cho vừa là đảo ngược thứ tự. Giá sàn tính từ chi phí của mình; giá đối thủ chỉ cho biết mình có nên nhận đơn ở giá đó hay không.

Câu hỏi thường gặp

Giá sàn có nên tính cả phần lãi tối thiểu không?

Nên tách làm hai con số. Giá sàn hoà vốn là mức không lỗ, còn giá sàn có lãi tối thiểu là mức đáng để xưởng bỏ công. Khi đơn lấp chỗ trống có thể chấp nhận gần mức hoà vốn, còn khi xưởng đang kín việc thì nên dừng ở mức có lãi tối thiểu.

Không có sổ sách rõ thì lấy số hao hụt, giao bù ở đâu?

Lấy từ ba đơn gần nhất có điều kiện giống đơn đang chào, đếm số hàng hỏng và số chuyến giao bù thật. Chưa có thì ghi một con số thận trọng và đánh dấu để theo dõi trong đơn này, lần sau sẽ có số thật.

Có nên nói giá sàn cho khách để họ hiểu là mình hết đường lùi không?

Không nên. Nói ra giá sàn là tự đặt trần cho cuộc mặc cả ở đúng mức lỗ hoà vốn, và khách thường vẫn xin bớt thêm. Điều nên nói là lý do vì sao giá như vậy và điều kiện nào thì giá đổi được.

Chi phí vốn mỗi tháng lấy mức nào để tính?

Dùng mức lãi mà xưởng đang thật sự trả nếu đang vay, hoặc mức mà xưởng có thể thu được nếu để tiền đó làm việc khác. Con số trong bài chỉ là giả định; mỗi xưởng nên dùng số của chính mình và cập nhật khi lãi vay đổi.

Đơn đầu tiên với khách mới có nên hạ giá sàn để lấy khách không?

Có thể chấp nhận đơn đầu gần hoà vốn nếu có căn cứ tin khách sẽ đặt tiếp, nhưng nên ghi rõ đó là giá cho đơn thử với số lượng giới hạn. Nếu không ghi, giá đơn thử sẽ thành mốc cho mọi đơn sau.

Giá sàn của người bán hàng cho doanh nghiệp làm dịch vụ có tính kiểu này được không?

Được, chỉ đổi tên các dòng: giờ công, đi lại, sửa theo yêu cầu, thời gian chờ duyệt, công nợ. Nguyên tắc giống nhau: mọi chi phí do điều kiện của chính khách này sinh ra đều phải nằm trong giá sàn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138