LapTruong.comLập Trường
Đàm phán mua với nhà cung cấp

Mua hàng lúc khan nguồn: thương lượng giữ suất hàng mà không trả giá bằng mọi giá

Khi hàng khan, bên mua cần mặc cả suất hàng chứ không chỉ giá: tính điểm dừng, đổi cọc và lịch nhận lấy phần phân bổ, nhận ra chiêu bán kèm và giá theo ngày.

A Vietnamese agricultural supply dealer in a cap counting stacked sacks with a distributor at a loading dock in early morning light, wide shot from a raised angle, dust in the sun rays

Lúc hàng khan, thứ bên mua cần thương lượng trước hết là suất hàng: được phân bổ bao nhiêu, giao khi nào, giữ giá trong bao lâu; giá chỉ là một biến số, và luôn phải có một điểm dừng tính từ giá mình bán ra được. Người mua trả giá bằng mọi giá trong mùa khan thường lỗ lúc thị trường hạ nhiệt, vì vẫn ôm hàng mua đắt.

Bài đi theo một đại lý vật tư nông nghiệp giả định vào đầu vụ: tính tiền mất khi thiếu hàng so với tiền mất khi mua đắt, các đề nghị đổi lấy suất phân bổ, những chiêu hay gặp lúc khan hàng và cách đáp, đặt điểm dừng, và giữ quan hệ sau mùa khan. Mọi con số là giả định.

Thương vụ giả định: đầu vụ, nhà phân phối báo "hàng về ít"

Anh Sơn có một đại lý vật tư nông nghiệp phục vụ nông dân trong vùng. Vào đầu vụ, mỗi năm anh lấy khoảng 50 tấn một loại phân bón của một nhà phân phối khu vực, giá giả định 10 triệu đồng một tấn, bán lại 11 triệu đồng. Năm nay, khi anh gọi đặt hàng, nhân viên nhà phân phối nói: "Hàng về ít anh ơi, mỗi đại lý chỉ được phân bổ khoảng một nửa so với năm ngoái, giá cũng chưa chốt, mỗi tuần một giá."

Ngay lập tức có hai cám dỗ. Một là trả cao hơn để được ưu tiên, "anh lấy giá 11 triệu cũng được, miễn đủ 50 tấn". Hai là gom thật nhiều ở mọi nơi có hàng, bất kể giá, vì sợ thiếu. Cả hai đều có thể đúng trong vài tuần, nhưng nếu giữa vụ hàng về nhiều, giá hạ, anh Sơn sẽ ngồi trên một kho phân mua đắt mà nông dân không chịu trả giá đó.

Anh Sơn quyết định làm ba việc trước khi trả lời: tính xem thiếu hàng thì mất bao nhiêu, mua đắt thì mất bao nhiêu, và xem mình có gì để đổi lấy suất phân bổ ngoài việc trả giá cao hơn.

Bảng giả định: thiếu hàng mất bao nhiêu, mua đắt mất bao nhiêu

Các con số dưới đây là giả định để so hai loại rủi ro. Anh Sơn giả sử giá bán ra cho nông dân giữ ở mức 11 triệu đồng một tấn, vì khách quen sẽ so giá với đại lý khác.

Phương ánLượng có hàngGiá nhập giả địnhLãi gộp ước tínhRủi ro đi kèm
Nhận đúng phân bổ, giá thường25 tấn10 triệu đồng25 triệu đồngmất khách vì thiếu hàng giữa vụ
Trả thêm để đủ hàng50 tấn10,8 triệu đồng10 triệu đồnggiữa vụ giá hạ thì lỗ phần còn tồn
Đổi cọc và lịch nhận lấy suất thêm40 tấn10,2 triệu đồng32 triệu đồngphải có tiền cọc sớm
Gom mọi nơi, bất kể giátrên 50 tấn10,5 đến 11 triệu đồngkhó đoán, có thể âmtồn kho, vốn chôn, hàng không rõ nguồn

Phương án thứ ba cho lãi gộp cao nhất trong ví dụ, vì nó đổi một thứ anh Sơn có là tiền cọc sớm và lịch nhận linh hoạt, lấy thứ anh cần là suất hàng, mà không phải trả giá quá cao. Bảng cũng cho thấy rõ: trả thêm 800.000 đồng mỗi tấn để đủ 50 tấn làm lãi gộp giảm mạnh, chưa tính rủi ro giá hạ giữa vụ.

Những thứ đổi được lấy suất phân bổ

Khi hàng khan, nhà phân phối phải chọn chia hàng cho ai. Họ thường ưu tiên những khách giúp họ giảm rủi ro. Anh Sơn liệt kê những gì mình đưa ra được:

  • Đặt cọc sớm một phần đơn. Tiền về trước giúp nhà phân phối có vốn nhập hàng, và cho thấy đơn của bạn là đơn thật.
  • Nhận hàng linh hoạt. Sẵn sàng nhận ngay khi hàng về, kể cả giờ lạ, tự lo xe chở, giúp họ giải phóng kho nhanh.
  • Thanh toán ngắn hạn hơn. Trong mùa khan, trả tiền khi nhận thay vì gối đầu là lợi thế rất lớn với bên bán.
  • Cam kết lấy cả vụ sau. Chỉ hứa nếu chắc chắn, nhưng một cam kết thật giúp bên kia thấy bạn là khách lâu dài, không phải khách tìm tới lúc khan.
  • Chia sẻ dự báo. Cho nhà phân phối biết lượng cần theo từng tuần của vụ, giúp họ chia hàng hợp lý hơn thay vì giao dồn một lần.

Câu đề nghị mẫu: "Anh ơi, bên em hiểu hàng về ít. Bên em đề nghị đặt cọc trước ba mươi phần trăm cho 40 tấn, nhận hàng tự chở ngay khi hàng về, trả đủ khi nhận. Anh xem phân bổ cho bên em được 40 tấn, giá giữ ở mức hôm nay trong bốn tuần không." Đề nghị có số lượng, có thứ đổi lại, có thời hạn giữ giá.

Chiêu hay gặp lúc khan hàng và cách đáp

Mùa khan là lúc vài người bán dùng những cách gây áp lực. Biết trước để nhận ra và đáp bình tĩnh, không phải để dùng lại với khách của mình.

Điều bạn ngheNhận raCách đáp gợi ý
"Giá chỉ giữ tới chiều nay."Tạo hạn chót gấp để bạn không kịp tính."Bên em cần tới sáng mai để tính. Nếu giá đổi thì anh báo em mức mới, bên em quyết theo mức đó."
"Muốn có hàng này thì lấy kèm hàng kia."Bán kèm hàng chậm bán, bạn gánh tồn cho họ."Hàng kia bên em không bán được trong vụ này. Bên em xin chỉ lấy hàng chính, đổi lại bên em trả tiền khi nhận."
"Ai trả trước đủ thì lấy trước."Đẩy bạn trả toàn bộ khi chưa có hàng."Bên em cọc một phần, phần còn lại trả khi nhận. Anh ghi giúp em lịch giao dự kiến."
"Đại lý bên kia trả cao hơn rồi."Có thể thật, có thể không; bạn không kiểm được."Bên em chỉ trả được tới mức này để còn bán cho bà con. Nếu anh phải ưu tiên bên kia thì bên em hiểu."

Câu đáp cuối cùng nghe như chịu thua, nhưng thực ra là cách giữ điểm dừng: bạn không chạy theo một con số không kiểm chứng được, và vẫn để ngỏ cửa quan hệ.

Hàng khan thật hay chỉ là lời nói: kiểm bằng cách tử tế

Hỏi lịch hàng về cụ thể. Nhà phân phối thật sự thiếu hàng thường trả lời được khi nào lô tiếp theo về, khoảng bao nhiêu. Câu trả lời mơ hồ không có nghĩa là họ nói dối, nhưng là tín hiệu để bạn chưa vội trả thêm tiền.

Hỏi thăm vài đại lý cùng nghề. Một cuộc trò chuyện bình thường với đại lý ở vùng khác cho biết họ có đang bị phân bổ ít không. Chỉ hỏi về tình hình chung, không trao đổi giá bán hay chia vùng với nhau, vì bàn bạc thống nhất giá giữa các đại lý là việc không nên làm và có thể vi phạm pháp luật.

Theo dõi thông tin công khai. Tin về nguồn cung, mùa vụ, vận tải thường có trên báo chí và các bản tin ngành. Thông tin công khai giúp bạn biết đợt khan có thể kéo dài bao lâu, từ đó quyết định gom nhiều hay ít.

Đề nghị nhận hàng theo đợt. Nếu bên kia nói hàng khan nhưng sẵn sàng giao ngay toàn bộ với giá cao, còn chia đợt thì giá thường, có thể họ đang muốn đẩy hàng giá cao. Đề nghị chia đợt là cách thử nhẹ nhàng mà không cần nghi ngờ ra mặt.

Giữ thái độ tin nhưng kiểm. Mục tiêu không phải bắt lỗi nhà phân phối, mà là không ra quyết định mua lớn chỉ dựa trên một câu nói qua điện thoại.

Đặt điểm dừng trước khi ngồi vào bàn

Điểm dừng là mức giá nhập mà vượt quá thì không mua nữa, dù thiếu hàng. Anh Sơn tính nó theo bốn bước:

  1. Xác định giá bán ra khách chịu được trong vụ này, dựa trên giá đại lý khác và sức mua của nông dân. Giả định 11 triệu đồng một tấn.
  2. Trừ chi phí của mình: chở hàng, bốc xếp, hao hụt, tiền vốn nằm kho. Giả định 400.000 đồng một tấn.
  3. Trừ mức lãi tối thiểu để đáng làm, giả định 200.000 đồng một tấn.
  4. Ra điểm dừng: 11 triệu trừ 400.000 trừ 200.000, khoảng 10,4 triệu đồng. Trên mức đó, mua thêm là làm không công hoặc lỗ.

Có điểm dừng rồi, anh Sơn dễ nói "không" hơn hẳn. Và nhiều khi chính câu "không" bình tĩnh khiến bên bán nhận ra mức giá họ đang đòi đã chạm trần của thị trường.

Thiếu hàng thì sao? Với khách quen, anh Sơn nói thật là năm nay hàng về ít, ghi tên đặt trước, gọi lại khi có. Giữ lòng tin của khách đáng giá hơn bán bằng mọi giá.

Sau mùa khan: ghi nhận và xây quan hệ cho vụ sau

Khi hàng về đủ trở lại, quan hệ với nhà phân phối không quay về như cũ, mà phụ thuộc vào cách hai bên đối xử với nhau lúc khó. Nếu nhà phân phối đã giữ đúng phân bổ và giá như đã hứa, anh Sơn nên ghi nhận bằng việc tiếp tục lấy hàng đều, trả tiền đúng hạn, và nói lời cảm ơn cụ thể. Đó là vốn cho lần khan sau.

Nếu bên kia đã ép bán kèm, đổi giá liên tục, hay giao thiếu mà không báo, anh Sơn ghi lại từng việc. Không để trả đũa, mà để có căn cứ khi tính chuyện tìm thêm nguồn hoặc khi đàm phán vụ sau. Một cuộc gặp đầu vụ sau, nói thẳng nhưng nhẹ nhàng về những điểm chưa ổn, thường hiệu quả hơn im lặng rồi chuyển đi.

Cuối cùng là bài học cho chính mình: lượng tồn an toàn bao nhiêu thì đủ qua một đợt khan, đặt hàng sớm bao lâu trước vụ, có nên giữ hai nguồn cho mặt hàng chủ lực không. Ghi ra một trang ngắn, đọc lại trước vụ sau, để lần tới bước vào mùa khan với nhiều lựa chọn hơn.

Câu hỏi thường gặp

Khi hàng khan có nên trả giá cao hơn để được ưu tiên không?

Chỉ khi mức giá đó vẫn dưới điểm dừng bạn đã tính từ giá bán ra. Thường thì đổi tiền cọc sớm, nhận hàng linh hoạt và trả tiền khi nhận sẽ giữ được suất hàng với chi phí thấp hơn là trả thêm tiền.

Nhà phân phối ép lấy kèm hàng chậm bán thì làm sao?

Nói rõ hàng đó bạn không bán được trong vụ, đề nghị đổi bằng thứ khác như trả tiền nhanh hơn. Nếu họ vẫn ép, tính giá trị hàng kèm vào giá nhập thật của hàng chính, xem có vượt điểm dừng không rồi mới quyết.

Giá thay đổi theo ngày thì chốt như thế nào?

Đề nghị giữ giá trong một khoảng thời gian, đổi lại bằng tiền cọc hoặc cam kết nhận hàng. Nếu không giữ được, ít nhất xin báo giá bằng tin nhắn cho từng lần giao, tránh tới lúc nhận hàng mới biết giá.

Có nên gom hàng ở nhiều nơi để tránh thiếu không?

Có thể hỏi thêm một hai nguồn đáng tin cậy, nhưng gom bất kể giá dễ dẫn tới tồn kho đắt và hàng không rõ nguồn gốc. Mua ở đâu cũng phải dưới điểm dừng và kiểm được chất lượng.

Đặt cọc giữ hàng có rủi ro gì?

Rủi ro là bên kia không giao đủ hoặc giao trễ. Nên ghi rõ lượng, thời gian giao dự kiến và cách xử lý tiền cọc nếu không giao được. Cách ghi điều khoản cọc cần tra văn bản hiện hành hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Mùa khan qua rồi có nên đổi nhà phân phối không?

Nhìn lại cách họ đối xử trong mùa khan: giữ lời hay không, có minh bạch không. Nhà phân phối giữ đúng phân bổ và giá đã hứa là mối đáng giữ; nếu không, ghi lại sự việc để làm căn cứ khi bàn vụ sau.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138