LapTruong.comLập Trường
Đàm phán từng điều khoản

Lời hứa miệng của bên bán khi chào hàng: đưa vào điều khoản trước khi ký thế nào

"Cái đó bên em hỗ trợ, anh yên tâm" nghe rất dễ chịu cho tới khi hợp đồng không có dòng nào. Cách nhặt lời hứa miệng, đổi thành câu chữ cụ thể, xin đưa vào trước khi ký.

A Vietnamese purchasing manager taking handwritten notes on blank sheets while a sales representative speaks across a cafe corner table, close shot from the side, warm window light

Lời hứa miệng của bên bán chỉ có giá trị thực tế khi được đổi thành câu chữ cụ thể trong hợp đồng hoặc phụ lục: ai làm gì, bao nhiêu, trong thời gian nào, nếu không làm thì sao. Cách làm là ghi lại mọi lời hứa trong các buổi chào hàng, gửi lại danh sách cho bên bán xác nhận, rồi xin đưa những dòng quan trọng vào văn bản trước khi ký, không để sau.

Ví dụ giả định trong bài: anh Tín phụ trách mua hàng cho ba cửa hàng vật liệu, đang chọn nhà cung cấp gạch ốp lát mới. Qua hai buổi gặp, nhân viên bán hàng bên kia hứa nhiều thứ dễ nghe. Bản hợp đồng gửi tới thì không có dòng nào trong số đó. Mọi chi tiết là giả định. Giá trị của thoả thuận miệng và phụ lục là chuyện pháp lý, bạn tra văn bản hiện hành và hỏi luật sư trên AI Cố Vấn; bài này nói chuyện thương lượng.

Vì sao lời hứa miệng hay biến mất khỏi hợp đồng

Người chào hàng và người soạn hợp đồng thường là hai người khác nhau. Nhân viên bán hàng muốn chốt đơn, nên sẵn lòng nói "đổi mẫu không bán được thì bên em đổi cho", "hàng vỡ khi giao bên em bù ngay", "có chương trình bên em báo anh trước". Hợp đồng thì do phòng kinh doanh hoặc pháp chế dùng bản mẫu chung, họ không biết các buổi gặp đã nói gì. Phần lớn trường hợp không phải ai có ý lừa, mà chỉ là thông tin không đi từ miệng người bán tới bản văn.

Vấn đề lộ ra sáu tháng sau: nhân viên bán hàng nghỉ việc hoặc chuyển vùng, người mới không biết lời hứa cũ, và khi anh Tín đề nghị đổi mẫu bán chậm thì nhận được câu "hợp đồng không ghi anh ạ". Lúc đó anh không có căn cứ, chỉ có trí nhớ.

Vì vậy, với người mua hàng, mỗi buổi chào hàng là lúc nhặt nguyên liệu cho đàm phán điều khoản. Những gì bên bán đã chủ động hứa là những thứ dễ đưa vào văn bản nhất, vì chính họ đã nói ra, xin ghi lại thì họ khó từ chối.

Nhặt lời hứa và đổi thành câu chữ cụ thể

Sau hai buổi gặp, anh Tín lập bảng. Cột thứ hai là cách nói của bên bán, cột thứ ba là cách anh đề nghị ghi:

Chủ đềBên bán nóiĐề nghị ghi vào văn bảnMức quan trọng
Đổi mẫu bán chậm"Mẫu nào không chạy bên em đổi cho"Trong 90 ngày từ khi giao, đổi tối đa 10% lượng nhập sang mẫu khác cùng giá, hàng còn nguyên hộpCao
Hàng vỡ khi giao"Vỡ bên em bù ngay"Hàng vỡ phát hiện khi nhận và ghi vào biên bản giao, bên bán bù trong đơn kế tiếp, không quá 7 ngàyCao
Hàng trưng bày"Bên em hỗ trợ mẫu trưng bày"Mỗi cửa hàng được một bộ mẫu trưng bày, bên bán thay khi ra mẫu mớiTrung bình
Chương trình khuyến mãi"Có chương trình bên em báo trước"Bên bán báo chương trình áp cho đại lý ít nhất 15 ngày trước khi áp dụngTrung bình
Giao hàng"Giao nhanh lắm anh"Giao trong 3 ngày làm việc từ khi xác nhận đơn, với hàng có sẵnCao

Cột ba là chỗ làm nên khác biệt. "Đổi cho" thành "đổi tối đa 10% trong 90 ngày, hàng còn nguyên hộp" là một câu mà người khác đọc vẫn hiểu như nhau. Các con số trong bảng là giả định, anh Tín điền theo đúng điều bên bán đã nói, không tự thêm cho có lợi.

Cách nhặt lời hứa trong lúc gặp mà không làm không khí căng

Ghi chép công khai. Mang sổ, ghi ngay trên bàn. Người bán thấy bạn ghi thì nói cẩn thận hơn, và lời hứa nào họ để bạn ghi tức là họ đã chấp nhận.

Hỏi lại cho cụ thể ngay lúc đó. "Đổi cho tức là đổi trong bao lâu anh?" Hỏi khi người bán còn hào hứng thì dễ có câu trả lời rõ, để tới lúc nhận hợp đồng mới hỏi thì họ đã thận trọng.

Tóm tắt cuối buổi. Đọc lại năm sáu ý vừa ghi: "Em ghi lại thế này, anh xem có đúng không." Lời xác nhận ngay trên bàn là căn cứ tốt.

Gửi tin nhắn hoặc thư sau buổi gặp. Một danh sách ngắn, giọng bình thường, xin bên bán xác nhận. Đây là bước biến trí nhớ thành chữ.

Không nhặt những gì không cần. Trong buổi gặp, người bán thường nói nhiều câu xã giao. Chỉ nhặt những lời hứa ảnh hưởng tới tiền, rủi ro, lịch giao. Danh sách dài quá thì bên kia ngại xác nhận.

Phân biệt lời hứa với lời giới thiệu. Câu "hàng bên em bền lắm" là lời giới thiệu, khó ghi thành điều khoản. Câu "vỡ khi giao bên em bù" là lời hứa, có hành động và người chịu. Chỉ nhặt loại thứ hai, loại thứ nhất thì kiểm bằng hàng mẫu và tiêu chuẩn kỹ thuật.

Lượt đi lại khi xin đưa vào hợp đồng

Anh Tín gửi bảng cho anh Hải, nhân viên bán hàng bên gạch, kèm lời nhắn: "Bên mình đọc hợp đồng rồi, phần chung bên mình nhận. Bên mình xin đưa năm ý anh đã trao đổi hôm trước vào phụ lục, để sau này người khác làm việc với bên mình cũng nắm được." Câu cuối là cách nói khéo: không nghi ngờ anh Hải, chỉ lo người thay anh ấy không biết.

Anh Hải trả lời: "Ba ý đầu bên em ghi được. Ý hàng trưng bày thì công ty có chính sách riêng, em không ghi vào hợp đồng được, nhưng em vẫn làm." Anh Tín đáp: "Vậy anh gửi giúp bên mình văn bản chính sách đó, bên mình đính kèm làm tài liệu tham khảo." Không ép ghi vào hợp đồng, nhưng vẫn có giấy tờ.

Với ý giao hàng ba ngày, anh Hải xin năm ngày vì kho ở xa. Anh Tín nhận năm ngày, đổi lại xin dòng hàng vỡ bù trong đơn kế tiếp được giữ nguyên. Lời hứa ban đầu "giao nhanh lắm" đã được kéo về con số thật mà bên bán giữ được, tốt hơn nhiều so với một con số đẹp mà không ai làm nổi.

Đến đây anh Tín có bốn trên năm ý được ghi thành chữ, ý còn lại có văn bản chính sách đi kèm. Toàn bộ quá trình mất hai lượt tin nhắn và một cuộc gọi ngắn. So với công sức đòi lại một lời hứa bị quên sau sáu tháng, đó là cái giá rất nhỏ. Anh lưu bảng cùng với hợp đồng, để người thay anh sau này cũng biết vì sao có từng dòng.

Câu nói mẫu cho người mua hàng

Vài câu anh Tín dùng, xưng "bên mình", "anh":

  • "Anh nói đổi mẫu bán chậm, cho em hỏi cụ thể đổi trong bao lâu, tối đa bao nhiêu?"
  • "Em ghi lại mấy ý này, cuối buổi em đọc lại anh xem đúng chưa nhé."
  • "Bên mình không nghi ngờ gì, chỉ muốn người khác bên anh cũng biết hai bên đã thống nhất gì."
  • "Ý nào anh không ghi vào hợp đồng được thì anh gửi bên mình văn bản chính sách liên quan cũng được."
  • "Nếu ý này bên anh không giữ được thì anh nói luôn, bên mình tính lại từ bây giờ cho rõ."

Câu cuối quan trọng hơn vẻ ngoài của nó. Cho bên bán đường rút lời hứa ngay trên bàn là cách tử tế, và giúp bạn biết chính xác mình đang mua gì. Một lời hứa bị rút ra trước khi ký tốt hơn nhiều so với một lời hứa không được giữ sau khi ký.

Khi bạn là bên bán: đừng để đội của mình hứa thứ hợp đồng không có

Đổi vai: chị Hà chủ xưởng bao bì có hai nhân viên chào hàng. Chị nhận ra lời hứa miệng là con dao hai lưỡi: khách vui lúc chốt, nhưng khi xưởng không làm được thì khách giận cả xưởng, không chỉ giận người hứa. Chị lập cho đội một tờ "những gì được hứa": đổi mẫu in trong giới hạn nào, giao trong bao lâu, hàng hỏng bù ra sao. Ngoài tờ đó, nhân viên phải nói "để em hỏi lại".

Khi khách gửi danh sách lời hứa xin đưa vào hợp đồng, chị Hà đối chiếu với tờ đó. Ý nào trong phạm vi thì đưa vào ngay, ý nào vượt thì gọi khách nói thật: "Bạn em nói hơi quá, bên mình chỉ làm được đến đây, mong anh thông cảm." Rút lại một lời hứa quá tay trước khi ký là mất một chút thể diện, giữ một lời hứa không làm nổi sau khi ký là mất khách.

Cái sai hay gặp và khi nào nên dừng

Sai thứ nhất là tin rằng mối quan hệ tốt thì không cần ghi. Quan hệ tốt với một người, nhưng hợp đồng là với một công ty, người có thể đổi. Sai thứ hai là gửi danh sách lời hứa sau khi đã ký, lúc đó bên bán không còn lý do để nhận. Sai thứ ba là tự thêm vào danh sách những thứ bên bán chưa từng hứa, việc này làm mất lòng tin và không phải đàm phán tử tế.

Nên dừng khi bên bán từ chối ghi lại phần lớn những gì chính họ đã hứa, mà cũng không đưa văn bản chính sách thay thế. Đó là tín hiệu lời hứa chỉ để chốt đơn. Anh Tín nói: "Những điểm anh trao đổi là lý do bên mình chọn bên anh. Nếu không ghi được thì bên mình cần thêm thời gian so sánh lại." Câu này không doạ, chỉ nói thật lý do. Với phụ lục và giá trị của các văn bản đính kèm, bạn tra văn bản hiện hành và hỏi luật sư trên AI Cố Vấn khi chưa chắc.

Câu hỏi thường gặp

Lời hứa miệng có giá trị không nếu không ghi vào hợp đồng?

Về pháp lý còn tuỳ hoàn cảnh và bằng chứng, bạn tra văn bản hiện hành và hỏi luật sư trên AI Cố Vấn. Về thực tế, lời hứa không có chữ rất khó đòi khi người hứa không còn làm ở đó.

Nên ghi lời hứa vào hợp đồng chính hay phụ lục?

Phụ lục thường dễ được chấp nhận hơn vì bên bán không phải sửa bản mẫu chung. Quan trọng là phụ lục được hai bên ký và dẫn chiếu từ hợp đồng chính.

Gửi tin nhắn xác nhận sau buổi gặp có đủ không?

Tin nhắn là căn cứ tốt hơn trí nhớ, nhưng những lời hứa ảnh hưởng tới tiền và rủi ro vẫn nên được đưa vào văn bản ký trước khi bắt đầu giao dịch.

Làm sao đổi lời hứa chung chung thành câu cụ thể?

Hỏi lại ba thứ: bao nhiêu, trong bao lâu, điều kiện gì. Ví dụ "đổi cho" thành đổi tối đa bao nhiêu phần trăm, trong bao nhiêu ngày, hàng ở tình trạng nào.

Bên bán nói chính sách công ty không cho ghi thì làm gì?

Xin văn bản chính sách đó để đính kèm. Nếu cũng không có, cân nhắc xem lời hứa đó quan trọng tới đâu với quyết định chọn nhà cung cấp của bạn.

Có nên ghi âm buổi chào hàng không?

Nên hỏi ý bên kia trước và tìm hiểu quy định hiện hành. Ghi chép công khai và gửi lại để xác nhận thường đủ dùng và giữ được không khí tin cậy.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138