LapTruong.comLập Trường
Đàm phán từng điều khoản

Điều khoản trả lại hàng tồn với khách sỉ: mặc cả tỷ lệ, thời hạn và tình trạng hàng

Khách sỉ đòi được trả lại hàng bán chậm. Nhận hết thì xưởng gánh rủi ro tồn kho, từ chối thì mất đơn. Cách mặc cả tỷ lệ trả, thời hạn, tình trạng hàng và đổi lấy gì.

A Vietnamese woman shop manager counting cartons on metal shelves in a warehouse aisle, low angle view between the shelves, cool daylight with warm brass highlights

Khi khách sỉ đòi được trả lại hàng tồn, cách giữ đơn mà không gánh hết rủi ro là đồng ý có điều kiện: giới hạn tỷ lệ được trả trên tổng lượng nhập, giới hạn thời hạn, quy định tình trạng hàng còn nguyên đai nguyên kiện, và ưu tiên đổi sang mặt hàng khác thay vì trả tiền. Mỗi điều kiện nới ra đều phải đổi lấy một thứ, thường là giá hoặc sản lượng.

Ví dụ giả định trong bài: chị Thu chủ xưởng làm bánh kẹo đóng gói, lần đầu bán sỉ cho một nhà phân phối có năm mươi điểm bán. Nhà phân phối đề nghị "hàng bán không hết thì trả lại hết". Mọi con số dưới đây là giả định. Bài nói chuyện mặc cả, không phải chuyện hàng lỗi hay khiếu nại chất lượng, vốn là một việc khác hẳn.

Khách sỉ đòi trả hàng tồn vì họ đang gánh rủi ro gì

Nhà phân phối nhận hàng của một xưởng mới chưa có tiếng thì sợ nhất là hàng nằm trên kệ không ai mua. Tiền đã trả, chỗ kệ đã mất, hạn dùng thì đang chạy. Đòi được trả hàng tồn là cách họ chuyển rủi ro đó sang bên bán. Hiểu điều này thì bạn sẽ không coi lời đề nghị là ép uổng, mà là một rủi ro thật cần chia.

Câu hỏi cho chị Thu không phải "có nhận trả hàng không", mà là "chia rủi ro thế nào, và đổi lại xưởng được gì". Nhận trả hàng là chi phí, có thể tính ra tiền. Một khi tính ra tiền, nó trở thành một quân bài có giá như mọi quân bài khác: đổi lấy giá, lấy số lượng đơn đầu, lấy cam kết trưng bày.

Có một điểm chị Thu lưu ý thêm: hàng thực phẩm có hạn dùng, hàng trả về gần hạn gần như không bán lại được. Với hàng không có hạn dùng như đồ gia dụng, hàng trả về còn nguyên hộp thì bán lại được, chi phí thấp hơn nhiều. Bản chất mặt hàng quyết định điều khoản nên chặt tới đâu.

Trước buổi gặp, chị Thu hỏi thẳng anh Bình vài câu để đo rủi ro: hàng sẽ bày ở bao nhiêu điểm bán, có chương trình giới thiệu hàng mới không, bao lâu thì nhà phân phối thường xem lại một mặt hàng. Một mặt hàng được bày ở năm mươi điểm có giới thiệu thì khả năng tồn thấp hơn hẳn mặt hàng chỉ nằm ở kho chờ khách hỏi. Câu trả lời giúp chị chọn tỷ lệ trả hàng sát thực tế, thay vì đoán.

Tính chi phí trả hàng trước khi lên bàn

Chị Thu tính ba kịch bản cho đơn đầu trị giá 100 triệu đồng (giả định), giá vốn bằng 70% giá bán:

Kịch bảnHàng trả vềChi phí xưởng gánhGhi chú
Không cho trả00Rủi ro mất đơn cao
Cho trả không giới hạn trong 90 ngàyCó thể tới 30 triệu đồngKhoảng 21 triệu đồng giá vốn, cộng chi phí chở vềHàng gần hạn coi như bỏ
Cho trả tối đa 10% lượng nhập, trước hạn dùng 60 ngày, còn nguyên thùngTối đa 10 triệu đồngKhoảng 4 triệu đồng sau khi bán lại một phầnHàng còn hạn dài, bán qua kênh khác
Không trả tiền, đổi sang mặt hàng bán chạy hơn, tối đa 15%Tối đa 15 triệu đồngKhoảng 3 triệu đồngKhách vẫn có hàng để bán

Nhìn bảng, chị Thu thấy phương án đổi hàng gần như rẻ nhất mà khách vẫn được bảo vệ. Đây sẽ là đề nghị mở. Phương án trả 10% là phương án dự phòng. Phương án trả không giới hạn chỉ nhận nếu khách đổi lại một thứ đủ lớn.

Năm ý mặc cả trong một điều khoản trả hàng tồn

Tỷ lệ tối đa. Giới hạn phần trăm trên tổng lượng nhập trong kỳ. Không có tỷ lệ là để ngỏ khả năng trả gần hết lô hàng.

Thời hạn. Hàng chỉ được trả trong một khoảng sau khi nhận, và với hàng có hạn dùng thì phải còn đủ hạn để bán lại. Điều này bảo vệ bên bán khỏi hàng trả về đã quá cũ.

Tình trạng hàng. Còn nguyên thùng, nguyên tem, không bị bảo quản sai. Nên mô tả cụ thể, ví dụ không móp hộp, không ẩm, lô hàng truy được theo phiếu giao.

Hình thức hoàn. Đổi hàng khác, trừ vào đơn sau, hay trả tiền. Thứ tự ưu tiên của bên bán thường là đổi hàng, rồi trừ vào đơn sau, cuối cùng mới trả tiền.

Ai chịu chi phí chở về. Hay bị bỏ quên. Với hàng cồng kềnh, tiền chở hai chiều có thể ăn hết phần giá trị được bảo vệ.

Lượt đi lại: nhà phân phối nói "không cho trả thì bên anh không nhận"

Anh Bình, chủ nhà phân phối, mở lời: "Hàng mới, bên anh không biết có bán được không. Không cho trả thì bên anh không nhận." Chị Thu đáp: "Em hiểu anh lo hàng nằm kệ. Bên em đề nghị thế này: trong 90 ngày đầu, mặt hàng nào bán chậm anh được đổi sang mặt hàng khác của bên em, tối đa 15% lượng nhập, miễn hàng còn nguyên thùng và còn hạn trên 60 ngày."

Anh Bình: "Đổi thì bên anh vẫn ôm hàng. Anh muốn trả lấy tiền." Chị Thu chuyển sang phương án dự phòng, nhưng kèm điều kiện: "Nếu anh cần trả lấy tiền thì bên em nhận tối đa 10%, và đơn đầu anh lấy đủ 150 triệu thay vì 100 triệu để bên em có lượng bù rủi ro." Chị không nhả phương án dự phòng miễn phí, mà gắn nó với sản lượng.

Cuối cùng hai bên chốt: được đổi tối đa 15% trong 90 ngày, hoặc trả lấy tiền tối đa 8% nếu đơn đầu từ 120 triệu đồng (giả định). Chi phí chở hàng đổi do xưởng chịu, chở hàng trả lấy tiền do nhà phân phối chịu. Mỗi bên nhượng một chút, và mỗi nhượng bộ đều gắn với một thứ đổi lại.

Sau buổi họp, chị Thu gửi ngay tin nhắn tóm tắt bốn ý vừa chốt: tỷ lệ, thời hạn, mốc hạn dùng, ai chịu chở. Anh Bình trả lời một chữ đồng ý. Tin nhắn đó là căn cứ để đưa vào hợp đồng, và cũng là thứ cả hai mở lại khi hết 90 ngày để xem số bán thật.

Câu nói mẫu và phép thử nhỏ trước khi gật

Vài câu chị Thu chuẩn bị sẵn:

  • "Bên em sẵn sàng chia rủi ro hàng mới với anh, chỉ xin giới hạn để bên em tính được."
  • "Hàng còn hạn dài bên em nhận lại bán được, hàng sát hạn thì bên em chịu lỗ trắng, nên bên em xin mốc hạn dùng."
  • "Nếu anh muốn trả lấy tiền thay vì đổi, bên em cần lượng đơn lớn hơn để bù."
  • "Mình thử 90 ngày đầu với điều kiện này. Hết 90 ngày hai bên xem số bán thật rồi điều chỉnh cho kỳ sau."

Phép thử nhỏ: trước khi ký, chị Thu tự hỏi nếu khách dùng hết quyền trả hàng tối đa thì xưởng còn lãi không. Nếu câu trả lời là không, điều khoản đang quá rộng. Câu thứ tư rất có ích vì nó biến điều khoản thành thử nghiệm có hạn, cả hai bên đều thấy an toàn hơn khi gật.

Khi bạn là bên mua: xin quyền trả hàng tồn mà không làm nhà cung cấp chùn tay

Đổi vai: anh Hưng mở cửa hàng đồ gia dụng, lần đầu lấy một dòng nồi chảo của một xưởng nhỏ. Anh muốn có quyền trả hàng bán chậm, nhưng biết nếu đòi quá rộng thì xưởng sẽ độn giá hoặc từ chối. Anh làm ngược lại với kiểu "cho trả hết": tự đề xuất giới hạn trước.

Câu anh dùng: "Hàng mới, bên mình chưa biết khách khu này có chuộng không. Bên mình xin đổi tối đa 10% lượng nhập trong hai tháng đầu, hàng còn nguyên hộp, bên mình tự chở về. Đổi lại bên mình nhập đủ dải mẫu, trưng ở kệ đầu cửa." Đề xuất này cho xưởng thấy anh hiểu rủi ro của họ, có giới hạn, và có thứ đổi lại cụ thể là chỗ trưng bày.

Người bán nghe đề nghị có giới hạn do chính bên mua đặt ra thường gật nhanh, đôi khi còn nới thêm. Còn nếu bên mua mở bằng "không bán được thì trả hết", người bán sẽ phòng thủ và mọi con số sau đó đều bị kéo về phía chặt. Đây là một nguyên tắc dùng được cho cả hai phía: đề nghị có giới hạn rõ thì dễ được chấp nhận hơn đề nghị mở, vì bên kia tính được rủi ro.

Một điểm anh Hưng giữ chặt: tách rõ hàng lỗi ra khỏi hàng tồn. Hàng lỗi do sản xuất thì xưởng phải đổi theo cam kết chất lượng, không tính vào 10% đổi hàng tồn. Nếu gộp chung, mỗi chiếc chảo móp quai lại ăn vào phần quyền đổi hàng bán chậm của cửa hàng.

Cái sai hay gặp và khi nào nên rời bàn

Sai hay gặp nhất là gật "trả hàng không hết" bằng miệng để có đơn, không ghi giới hạn nào. Đến cuối mùa, hàng trả về chất đầy xưởng, và lúc đó xưởng không có căn cứ gì để từ chối. Sai thứ hai là lẫn lộn trả hàng tồn với đổi hàng lỗi: hàng lỗi là trách nhiệm của bên bán theo chất lượng đã cam kết, còn hàng tồn là rủi ro kinh doanh được chia theo thoả thuận. Ghi chung một dòng thì sau này cãi nhau xem hàng trả về vì lỗi hay vì ế.

Rời bàn khi nào? Khi khách đòi quyền trả không giới hạn, lấy tiền, không mốc hạn dùng, mà không đổi lại sản lượng hay giá nào. Với điều kiện đó, xưởng thực chất đang ký gửi hàng chứ không phải bán đứt, nhưng lại không được hưởng sự kiểm soát của người ký gửi. Chị Thu nói: "Điều kiện này giống ký gửi hơn là mua bán. Nếu anh muốn ký gửi thì mình bàn theo kiểu ký gửi, giá và cách đối soát sẽ khác." Cách ghi điều khoản trả hàng và ký gửi cho đúng, bạn tra văn bản hiện hành và hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Câu hỏi thường gặp

Có nên cho khách sỉ trả lại hàng tồn không?

Có thể, nếu có giới hạn rõ về tỷ lệ, thời hạn, tình trạng hàng và đổi lại được thứ gì đó như sản lượng hay giá. Cho trả không giới hạn là gánh trọn rủi ro của khách.

Đổi hàng khác và trả lấy tiền khác nhau thế nào với bên bán?

Đổi hàng giữ tiền ở lại và khách vẫn bán hàng của bạn. Trả lấy tiền thì bạn mất cả tiền lẫn chỗ trên kệ. Vì vậy đổi hàng nên là đề nghị mở, trả lấy tiền là phương án có điều kiện.

Hàng có hạn dùng thì cần ghi gì thêm?

Ghi mốc hạn dùng tối thiểu còn lại khi trả về, đủ để bạn bán lại qua kênh khác. Không có mốc này, hàng trả về sát hạn gần như mất trắng.

Ai nên chịu chi phí chở hàng trả về?

Tuỳ thoả thuận, thường chia theo hình thức: đổi hàng thì bên bán chịu để giữ khách, trả lấy tiền thì bên mua chịu. Hàng cồng kềnh cần tính kỹ vì cước có thể rất lớn.

Khác gì giữa trả hàng tồn và trả hàng lỗi?

Hàng lỗi là trách nhiệm chất lượng của bên bán, còn hàng tồn là rủi ro bán chậm được chia theo thoả thuận. Nên ghi thành hai dòng riêng để không lẫn khi xử lý.

Có nên ghi thời gian thử điều khoản không?

Nên. Thoả thuận áp dụng cho một kỳ đầu rồi xem lại theo số bán thật giúp cả hai bên dễ gật hơn và có căn cứ để điều chỉnh kỳ sau.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138