Giá của đơn đầu tiên gần như luôn trở thành mốc cho cả quan hệ về sau, nên đừng hạ đơn giá để làm quen. Nếu cần mở cửa cho khách sỉ mới, hãy giữ giá niêm yết và mở hàng bằng thứ khác: hàng dùng thử có giới hạn, điều kiện đổi trả cho lô đầu, hoặc một khoản ưu đãi ghi rõ là chỉ cho một đơn. Khách thử được sản phẩm mà không có con số thấp nào để đòi lại lần sau.
Bài này đi theo chị Hồng, chủ một cơ sở làm bún gạo khô, khi một nhà phân phối mới ở tỉnh bên cạnh muốn lấy hàng nhưng đề nghị giảm mười lăm phần trăm cho đơn đầu "để thử thị trường". Bạn sẽ có bảng tính cái giá của từng cách mở hàng qua mười hai tháng, lượt đi lại, câu nói mẫu và những dấu hiệu của khách chỉ đến vì giá thử. Mọi con số là ví dụ giả định.
Vì sao giá đơn đầu là mốc khó rời
Khi khách sỉ mới nhận đơn đầu với giá giảm, con số đó đi vào sổ sách của họ, vào bảng tính giá bán lại của họ, vào cách họ chào hàng cho các cửa hàng bên dưới. Đến đơn thứ hai, nếu chị Hồng báo giá niêm yết, khách không thấy đó là giá bình thường; họ thấy đó là một lần tăng giá mười lăm phần trăm. Họ phải tính lại giá bán, phải giải thích với cửa hàng bên dưới, và họ có lý do chính đáng để phàn nàn.
Thêm nữa, nhà phân phối thường chào giá cho các cửa hàng dựa trên giá nhập của đơn đầu. Nếu giá nhập đơn đầu thấp, họ có thể đã hứa giá bán thấp cho các cửa hàng, và khi giá nhập về lại mức thường, họ bị kẹt giữa hai bên. Lúc đó họ sẽ ép chị Hồng giữ giá thử, hoặc bỏ hàng của chị.
Điều này không có nghĩa là không được ưu đãi cho khách mới. Nó có nghĩa là ưu đãi đó không nên nằm ở đơn giá, mà ở những chỗ không để lại một con số cho khách đòi lại.
Ba cách mở hàng và cái giá của mỗi cách qua mười hai tháng
Chị Hồng tính cho một nhà phân phối mới, giả định lấy mỗi tháng 500 ký, giá niêm yết 40.000 đồng mỗi ký, mọi con số là giả định.
| Cách mở hàng | Chi phí ở đơn đầu | Rủi ro về sau | Ước tính cái giá qua mười hai tháng |
|---|---|---|---|
| Giảm mười lăm phần trăm đơn đầu, sau đó về giá thường | 3 triệu đồng | Khách phản ứng khi giá về mức thường, có thể đòi giữ giá thử | Nếu phải giữ giá giảm thêm sáu tháng: thêm khoảng 18 triệu |
| Giữ giá, tặng 50 ký dùng thử để chào các cửa hàng | 2 triệu đồng | Thấp, món tặng không thành mốc giá | Khoảng 2 triệu |
| Giữ giá, cho đổi trả lô đầu nếu không bán được | Tùy lượng trả, ước tối đa 4 triệu | Thấp, nhưng cần ghi rõ điều kiện đổi trả | Từ 0 đến khoảng 4 triệu |
Nhìn cột cuối, cách giảm giá đơn đầu có vẻ rẻ ở tháng đầu, nhưng nếu khách đòi giữ giá thử thêm nửa năm, cái giá thật lớn gấp nhiều lần hai cách còn lại. Cách tặng hàng dùng thử và cách cho đổi trả lô đầu có chi phí rõ ràng, có giới hạn, và quan trọng nhất là không đặt ra một mức giá thấp mới.
Bảng này cũng cho chị Hồng thấy mình có thể chi tới khoảng 3 đến 4 triệu đồng để mở một khách mới. Đó là ngân sách mở hàng; chị chọn tiêu nó vào chỗ không làm lung lay giá.
Lượt đi lại với nhà phân phối mới
Chủ nhà phân phối nói: "Chị Hồng, bên em chưa bán bún của chị bao giờ, không biết khách bên này có chịu không. Chị giảm mười lăm phần trăm đơn đầu để em thử thị trường." Chị Hồng ghi nhận rồi hỏi lại: "Em hiểu anh muốn giảm rủi ro khi đưa hàng mới. Anh lo nhất là bán không được, hay lo giá bán ra không cạnh tranh?" Chủ nhà phân phối thừa nhận lo bán không được, vì các cửa hàng bên dưới chưa quen hàng mới.
Chị Hồng đề nghị: "Vậy giảm giá không giải quyết đúng chỗ anh lo. Em giữ giá niêm yết, nhưng tặng anh năm mươi ký để anh chia cho các cửa hàng nấu thử, bán thử. Thêm nữa, lô đầu năm trăm ký, sau một tháng nếu còn tồn mà hàng còn hạn, em nhận lại tối đa một trăm ký." Chủ nhà phân phối hỏi: "Năm mươi ký tặng, em bán luôn được không?" Chị Hồng: "Được anh, nhưng em mong anh dùng để mời cửa hàng thử, vì đó mới là thứ giúp anh bán được lô sau."
Hai bên chốt. Chị ghi lên phiếu giao hàng giá niêm yết, kèm hai dòng: "tặng 50 ký dùng thử, chỉ cho đơn đầu" và "nhận lại tối đa 100 ký còn hạn sau 30 ngày". Đến đơn thứ hai, giá vẫn là giá cũ, không ai phải giải thích gì.
Nếu buộc phải giảm giá đơn đầu, làm sao để không thành mốc
Ghi giá niêm yết bên cạnh giá giảm. Trên báo giá và phiếu giao hàng, ghi rõ giá niêm yết, khoản giảm và chữ "chỉ cho đơn đầu". Khách nhìn thấy giá thường ngay từ đầu, nên khi đơn thứ hai về giá thường, đó không phải là bất ngờ.
Giảm bằng số tiền trên tổng đơn, không giảm đơn giá. Thay vì giảm từ 40.000 xuống 34.000 mỗi ký, ghi "giá 40.000 mỗi ký, ưu đãi mở hàng trừ 3 triệu trên đơn đầu". Con số 34.000 không bao giờ xuất hiện, nên không có con số đó để khách đòi.
Gắn với một mốc thời gian hoặc số lượng. Ưu đãi chỉ áp cho đơn đầu đặt trong tháng này, hoặc cho năm trăm ký đầu tiên. Giới hạn rõ thì không có chỗ cho câu "chị giữ giá thử thêm một đơn nữa nhé".
Nói trước về đơn thứ hai. Ngay khi chốt đơn đầu, nói rõ: "Đơn sau em về giá niêm yết bốn mươi nghìn." Khách tính giá bán ra cho các cửa hàng theo giá đó, không theo giá thử.
Câu nói mẫu khi chào giá cho khách sỉ mới
Những câu dưới đây giữ giá niêm yết mà vẫn cho khách mới thấy mình được chào đón. Chị Hồng dùng tùy lúc, đổi chữ cho hợp giọng.
- Khi khách hỏi giá lần đầu: "Giá niêm yết bên em là bốn mươi nghìn một ký, áp như nhau cho mọi nhà phân phối. Với khách mới, em có ưu đãi mở hàng riêng, em nói anh nghe."
- Khi khách đòi giảm để thử: "Em hiểu anh muốn giảm rủi ro. Em không giảm giá, vì giá này em giữ cho các nhà phân phối khác, nhưng em chia rủi ro với anh bằng hàng dùng thử và nhận lại hàng tồn lô đầu."
- Khi khách so với giá của nguồn khác: "Anh so giúp em thêm độ dai sợi và hạn dùng. Anh cầm năm ký về nấu thử song song, rồi mình nói chuyện giá sau."
- Khi khách hỏi đơn sau có được giá này không: "Đơn sau là giá niêm yết như em vừa báo, không đổi. Ưu đãi mở hàng chỉ dành cho đơn đầu."
- Khi khách muốn đơn đầu thật lớn: "Đơn đầu em khuyên anh lấy vừa phải, khoảng năm trăm ký, bán thử một tháng. Bán được thì mình tăng, em ưu tiên giao cho anh."
Câu cuối cùng nghe như tự từ chối một đơn lớn, nhưng nó có lợi cho cả hai bên. Khách mới ôm quá nhiều hàng chưa quen sẽ tồn kho, rồi hoặc xin trả, hoặc bán tháo dưới giá làm loạn thị trường của các nhà phân phối khác của chị. Một đơn đầu vừa phải, bán hết, là khởi đầu tốt hơn một đơn đầu lớn mà bán dở dang.
Câu thứ ba cũng đáng chú ý: chị Hồng không bàn giá khi khách so với nguồn khác, mà mời khách so sản phẩm trước. Khi khách đã nấu thử song song, cuộc nói chuyện về giá đứng trên một nền khác hẳn.
Dấu hiệu khách chỉ đến vì giá thử
Không phải khách mới nào cũng muốn quan hệ lâu dài. Một số chỉ tìm những nơi đang có giá mở hàng tốt, mua một đơn rồi đi chỗ khác. Chị Hồng để ý những dấu hiệu sau:
- Khách hỏi giá đơn đầu trước khi hỏi bất kỳ điều gì về sản phẩm, hạn dùng, cách giao.
- Khách muốn đơn đầu thật lớn, lớn hơn hẳn mức một nhà phân phối mới thường thử, để hưởng tối đa giá giảm.
- Khách không hỏi gì về giá cho các đơn tiếp theo, không hỏi về lịch giao định kỳ.
- Khách từ chối mọi hình thức mở hàng khác ngoài giảm đơn giá, kể cả hàng dùng thử và đổi trả.
- Khách đòi thanh toán chậm cho chính đơn đầu, khi hai bên chưa có lịch sử giao dịch nào.
Một hai dấu hiệu riêng lẻ chưa nói lên điều gì; khi gặp ba bốn dấu hiệu cùng lúc, chị Hồng giữ giá niêm yết, chỉ chào hàng dùng thử với số lượng nhỏ, và đề nghị thanh toán khi nhận cho đơn đầu. Khách thật sự muốn hợp tác lâu dài sẽ chấp nhận; khách chỉ tìm giá thử sẽ đi, và chị không mất gì.
Đây là một phép thử tử tế, không cần nghi ngờ hay nói nặng với ai. Chị chỉ đưa ra cùng một điều kiện mở hàng hợp lý cho mọi khách mới, và để lựa chọn của khách tự cho chị biết họ là ai.
Đơn thứ hai mới là đơn quyết định
Nhiều người bán dồn hết sức vào đơn đầu, chào giá, chào ưu đãi, rồi lơ là đơn thứ hai. Thật ra đơn thứ hai mới cho biết khách có ở lại không. Nếu hàng bán được, khách sẽ đặt lại ở giá niêm yết mà không cần ưu đãi gì thêm; nếu khách đặt lại mà đòi giữ ưu đãi, đó là dấu hiệu họ chưa bán được hoặc đang so với nguồn khác.
Chị Hồng gọi cho khách khoảng hai tuần sau khi giao đơn đầu, không phải để chào đơn mới mà để hỏi các cửa hàng nấu thử thấy thế nào, sợi bún có bị bở không, khách ăn phản hồi ra sao. Cuộc gọi này cho chị thông tin để chỉnh sản phẩm, và cho khách cảm giác được hỗ trợ bán hàng chứ không chỉ được bán hàng. Khi đơn thứ hai đến, cuộc nói chuyện xoay quanh lượng hàng và lịch giao, không xoay quanh giá.
Nếu đến đơn thứ hai khách vẫn xin giảm, chị dùng lại đúng cách đã nói ở đơn đầu: giá niêm yết, và các lối ra như gom đơn, thanh toán sớm hay lịch giao cố định. Ưu đãi mở hàng đã dùng xong; từ đây khách được đối xử như mọi khách sỉ khác, và đó chính là điều giúp chị giữ được bảng giá cho tất cả.
Câu hỏi thường gặp
Có nên giảm giá đơn đầu tiên để lấy khách sỉ mới không?
Không nên giảm đơn giá, vì giá đơn đầu thường trở thành mốc khách đòi lại cho các đơn sau. Nên giữ giá niêm yết và mở hàng bằng hàng dùng thử có giới hạn, điều kiện đổi trả cho lô đầu hoặc một khoản ưu đãi trên tổng đơn ghi rõ chỉ một lần.
Khách mới nói cần giảm giá để thử thị trường thì đáp thế nào?
Hỏi khách lo nhất điều gì: bán không được hay giá bán ra không cạnh tranh. Nếu lo bán không được, hàng dùng thử và đổi trả lô đầu giải quyết đúng chỗ đó hơn giảm giá. Nếu lo giá bán ra, cùng khách tính lại giá bán lẻ trước khi bàn giá nhập.
Nếu buộc phải giảm cho đơn đầu thì làm sao để không thành mốc?
Giảm bằng một số tiền trên tổng đơn thay vì giảm đơn giá, ghi giá niêm yết bên cạnh, ghi rõ chỉ cho đơn đầu và có giới hạn số lượng hoặc thời gian, đồng thời nói trước giá của đơn thứ hai.
Có nên cho khách sỉ mới đổi trả hàng lô đầu không?
Có thể, nếu sản phẩm còn hạn và bạn đặt giới hạn rõ như số lượng tối đa và thời gian nhận lại. Điều kiện đổi trả giúp khách mới yên tâm nhập hàng mà không tạo ra một mức giá thấp mới.
Làm sao nhận ra khách chỉ đến vì giá mở hàng?
Khách hỏi giá trước mọi thứ, muốn đơn đầu thật lớn, không quan tâm đơn sau, từ chối mọi hình thức mở hàng ngoài giảm giá và đòi trả chậm ngay đơn đầu. Gặp nhiều dấu hiệu cùng lúc thì giữ giá, chào dùng thử số lượng nhỏ và thanh toán khi nhận.
Sau đơn đầu nên làm gì để khách đặt lại ở giá thường?
Gọi hỏi tình hình bán hàng khoảng hai tuần sau khi giao, hỗ trợ khách bán chứ không chỉ chào đơn mới. Khi hàng bán được, khách đặt lại ở giá niêm yết và cuộc nói chuyện xoay quanh lượng hàng, lịch giao thay vì giá.