Chiêu nhặt dòng là khi khách xin báo giá trọn gói, rồi chỉ đặt những món bạn báo lãi mỏng, còn món khó làm, lãi dày thì mang đi nơi khác. Cách đáp là ghi rõ trong báo giá rằng đơn giá là giá gói, kèm bảng giá lẻ cho từng món khi đặt riêng, và khi bị tách thì báo lại theo giá lẻ, không giữ giá gói cho một phần đơn.
Không phải lúc nào khách tách đơn cũng là chiêu. Có khi họ thật sự chỉ cần một phần, hoặc có nguồn sẵn cho món kia. Nhưng dù vì lý do gì, giá gói được tính trên cả gói, và giữ giá đó cho một phần đơn là bán dưới giá. Bài này đi qua một đơn quà tết doanh nghiệp giả định, bảng tính, cách soạn báo giá và câu đáp khi bị tách.
Thương vụ giả định: đơn quà tết 300 phần
Chị Lan làm cơ sở đóng gói quà tết cho doanh nghiệp. Một công ty xin báo giá 300 phần quà gồm hộp đựng in tên công ty, bánh, trà, mứt, và một chai dầu ăn loại tốt. Chị báo trọn gói giả định 600.000 đồng một phần. Trong đó, theo cách chị tính, hộp in riêng và công đóng gói là phần lãi dày nhất vì cơ sở tự làm; bánh, trà và dầu ăn là hàng mua lại, chị để lãi mỏng cho gói có giá cạnh tranh.
Một tuần sau, phòng hành chính trả lời: "Bên em đặt chị 300 phần bánh, trà và dầu ăn, theo đúng đơn giá trong báo giá. Hộp và đóng gói bên em làm ở chỗ khác." Nghĩa là chị Lan sẽ bán đúng những món chị gần như không lãi, còn món chị có lãi thì về tay người khác.
Trong báo giá, chị Lan đã ghi đơn giá từng món để khách dễ hình dung, nhưng không ghi dòng nào nói rằng đó là giá khi đặt trọn gói. Chính sự thiếu một dòng ấy cho phép khách đọc báo giá như một thực đơn để chọn món.
Nếu chị đồng ý, chị nhận một đơn lớn về doanh thu nhưng gần như không có lãi, lại tốn công mua hàng, kiểm hàng, giao hàng. Chưa kể món nào giao trễ hay lỗi thì vẫn là trách nhiệm của chị.
Vì sao giá gói không dùng được cho một phần đơn
Bảng dưới đây tách lãi gộp theo từng phần của một phần quà, số liệu giả định của chị Lan.
| Phần trong gói | Giá trong gói | Giá vốn | Lãi gộp | Giá nếu đặt lẻ |
|---|---|---|---|---|
| Hộp in tên và công đóng gói | 150 nghìn | 90 nghìn | 60 nghìn | 170 nghìn |
| Bánh và mứt | 250 nghìn | 230 nghìn | 20 nghìn | 265 nghìn |
| Trà | 120 nghìn | 110 nghìn | 10 nghìn | 130 nghìn |
| Dầu ăn | 80 nghìn | 76 nghìn | 4 nghìn | 90 nghìn |
| Cộng một phần quà | 600 nghìn | 506 nghìn | 94 nghìn | 655 nghìn |
Khi khách bỏ phần hộp, lãi gộp mỗi phần rơi từ 94.000 xuống 34.000, tức còn khoảng một phần ba, trên 300 phần là mất 18 triệu giả định. Cột cuối là giá lẻ khi đặt riêng từng món; nó cao hơn giá trong gói vì phải gánh chi phí mua, kiểm, giao cho một đơn nhỏ hơn. Đây không phải phạt khách, mà là giá thật của việc bán từng món.
Lý do chị Lan để lãi mỏng ở bánh, trà, dầu ăn cũng dễ hiểu: đó là những món khách dễ tra giá nhất, nên chị giữ chúng ở mức cạnh tranh để cả gói trông hợp lý. Phần hộp in riêng và công đóng gói khó so hơn, lại là việc cơ sở tự làm, nên mang phần lớn lãi. Cấu trúc này phổ biến ở mọi ngành bán theo gói, từ quà tặng, suất ăn, tới vật tư kèm dịch vụ lắp đặt. Nó chỉ an toàn khi gói được giữ nguyên.
Nhận ra chiêu nhặt dòng từ sớm
Khách xin báo giá tách từng dòng chi tiết. Báo giá trọn gói bình thường chỉ cần đơn giá cả phần. Khách xin chi tiết đến từng món kèm đơn giá riêng thường đang chuẩn bị so hoặc chọn.
Khách hỏi kỹ món dễ mua ngoài, hỏi qua loa món khó. Họ hỏi xuất xứ bánh, loại trà, dung tích dầu, nhưng không quan tâm mấy đến mẫu hộp hay cách đóng. Phần không được hỏi thường là phần sẽ bị mang đi.
Khách nói "để em tham khảo thêm phần hộp". Câu này cho biết họ đã có ý tách. Đây là lúc nói về điều kiện giá gói, trước khi họ chốt.
Thời gian từ báo giá tới đặt hàng ngắn bất thường. Khách đặt rất nhanh đúng các dòng lãi mỏng, kèm câu "theo đúng đơn giá chị báo". Họ đã chọn trước, chỉ chờ xác nhận.
Đừng coi mọi lần tách đơn là xấu. Có khách thật sự đã có nhà in hộp quen. Mục đích không phải nghi ngờ, mà là để báo giá của bạn đúng với từng cách đặt.
Soạn báo giá để không bị nhặt dòng
Báo giá được soạn từ đầu theo cách dưới đây thì việc tách đơn không làm bạn thiệt, và nói chuyện về giá lẻ trở nên tự nhiên.
- Ghi rõ đơn giá là giá gói. Một dòng ngay dưới tổng: "Đơn giá áp dụng khi đặt trọn gói gồm hộp, đóng gói và các món bên trong."
- Kèm bảng giá lẻ. Ghi giá từng món khi đặt riêng. Khách thấy ngay giá gói rẻ hơn tổng giá lẻ, có lý do để đặt trọn.
- Không bắt buộc ghi giá vốn hay chi tiết lãi. Bảng giá lẻ là giá bán, không phải sổ chi phí. Khách không cần biết lãi từng món.
- Đặt số lượng tối thiểu cho giá gói. "Giá trên áp dụng từ 200 phần trở lên." Đơn nhỏ hơn hoặc tách bớt món thì tính theo bậc khác.
- Ghi thời hạn và điều kiện thay đổi. "Khi thay đổi thành phần gói, đơn giá được tính lại theo bảng giá lẻ hoặc theo báo giá điều chỉnh."
Báo giá như vậy không ngăn khách tách đơn, và không nên ngăn. Nó chỉ bảo đảm rằng khi tách, mỗi phần có giá đúng với chi phí của nó. Khách cũng được lợi vì họ biết chính xác lựa chọn nào rẻ hơn cho họ.
Bậc giá theo mức đặt trọn: thay cho "được hoặc không"
Đặt trọn gói: giá gói. Hộp, đóng gói và mọi món bên trong ở cùng một chỗ. Đây là mức giá tốt nhất cho khách và vẫn có lãi cho bạn.
Đặt phần lớn gói: giá gói có điều chỉnh nhỏ. Ví dụ khách tự lo một món dễ mua như dầu ăn, còn lại đặt ở bạn. Lãi mất ở món đó ít, nên có thể giữ giá các món còn lại, chỉ trừ phần món bị bỏ theo giá trong gói.
Chỉ đặt món lãi mỏng: giá lẻ. Đây là trường hợp của chị Lan. Mỗi món tính theo bảng giá lẻ, vì phần bù lãi đã không còn.
Chỉ đặt dịch vụ: giá công. Khách tự mua hàng, gửi về cho bạn đóng gói. Báo giá theo công trên mỗi phần, cộng phí nhận và kiểm hàng của khách gửi tới.
Ghi bậc này ngay trong báo giá đầu. Khách đọc thấy bốn cách đặt, mỗi cách một mức giá, và tự chọn. Không ai phải mở lời đòi tính lại sau khi đã gửi báo giá, và không ai thấy bị ép.
Câu đáp mẫu khi khách đã tách đơn
Giữ giọng hợp tác. Khách có quyền tách, bạn có quyền báo giá theo đúng cách đặt.
- Khi khách đặt phần lãi mỏng theo giá gói: "Dạ đơn giá trong báo giá là giá trọn gói, có cả hộp và đóng gói. Đặt riêng bánh, trà, dầu ăn thì em tính theo bảng giá lẻ kèm theo, mỗi phần là 485.000 thay vì 450.000."
- Khi khách nói "chị đã báo giá rồi mà": "Dạ đúng, em báo cho cả gói, có ghi dòng điều kiện bên dưới. Em vẫn giữ nguyên giá đó nếu anh chị đặt trọn gói."
- Khi muốn giữ đơn trọn gói: "Nếu bên anh chị đã có chỗ làm hộp, em có thể nhận hộp của bên đó về đóng gói, chỉ tính công đóng 40.000 một phần. Như vậy anh chị vẫn đỡ việc ghép quà."
- Khi khách đòi giá gói cho phần lớn đơn: "Nếu bên anh chị lấy ít nhất hai phần ba số hộp ở chỗ em, em giữ giá gói cho cả đơn."
- Khi chấp nhận để khách đi: "Em hiểu ạ. Giá lẻ em gửi kèm, anh chị cân nhắc. Gần tết nếu bên in hộp kịp không, em vẫn nhận làm gấp."
Câu thứ ba là một cách đổi chác hay: chuyển phần dịch vụ còn lại thành một món có giá riêng, thay vì mất trọn. Với chị Lan, công đóng gói là phần cơ sở làm tốt nhất, nên giữ được nó là giữ được phần lãi đáng kể.
Kết quả và điều rút ra
Chị Lan trả lời phòng hành chính theo câu thứ nhất và câu thứ ba. Phía công ty cân nhắc một hôm rồi chọn: hộp in ở chỗ quen của họ, nhưng gửi hộp về cho chị Lan đóng gói, bánh trà dầu ăn tính theo giá lẻ. Tổng tiền họ trả gần như không đổi so với tách hẳn, nhưng đỡ khâu ghép quà, còn chị Lan giữ được phần lãi từ công đóng gói và giá lẻ đúng chi phí.
Điều chị rút ra cho mùa sau: từ báo giá đầu tiên đã kèm bảng giá lẻ và dòng điều kiện giá gói. Khách xin báo giá năm sau thấy ngay cấu trúc, và phần lớn chọn trọn gói vì nhìn thấy khoản rẻ hơn. Những khách vẫn muốn tách thì tách theo giá lẻ ngay từ đầu, không còn những cuộc trao đổi khó xử sau khi đã gửi báo giá.
Nguyên tắc chung cho mọi ngành có báo giá nhiều món: món kéo khách và món sinh lãi nên được buộc lại với nhau bằng điều kiện, không phải bằng hy vọng rằng khách sẽ đặt cả hai.
Câu hỏi thường gặp
Giá lẻ cao hơn giá trong gói có bị coi là ép khách không?
Không, nếu được báo trước rõ ràng. Bán lẻ từng món tốn chi phí hơn trên mỗi món, nên giá lẻ cao hơn là hợp lý. Điều không nên là báo giá gói không kèm điều kiện rồi đổi giá sau khi khách tách.
Đã gửi báo giá không có điều kiện rồi thì làm sao?
Giải thích thẳng rằng đơn giá được tính trên cả gói, đưa giá lẻ cho phần khách đặt và để khách chọn. Có thể nhượng một phần cho lần này vì lỗi soạn báo giá thuộc về bạn, rồi sửa mẫu cho lần sau.
Có nên để lãi đều cho mọi món để khỏi bị nhặt dòng không?
Đó là một cách, nhưng thường làm giá các món dễ so trở nên kém cạnh tranh. Cách phổ biến hơn là giữ cấu trúc lãi theo gói và kèm điều kiện giá gói, để vừa cạnh tranh vừa không bị tách.
Khách đặt món lãi dày nhưng bỏ món lãi mỏng thì sao?
Khi đó bạn thường không thiệt, nhưng vẫn nên báo lại theo giá lẻ cho đúng nguyên tắc. Tuỳ quan hệ, có thể giữ giá gói như một thiện chí và nói rõ đó là ngoại lệ.
Với hợp đồng khung nhiều món, có áp dụng cách này không?
Có. Ghi rõ đơn giá từng món áp dụng khi đạt tổng giá trị hoặc tổng sản lượng nhất định, và bậc giá khác khi không đạt. Điều khoản cụ thể nên tra văn bản hiện hành hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.
Mình là bên mua, tách đơn có sai không?
Không sai, chỉ cần sòng phẳng: hỏi rõ giá khi đặt riêng trước khi quyết, đừng lấy giá gói áp cho phần lẻ. Người bán sẽ đánh giá cao và báo giá thật hơn ở lần sau.