LapTruong.comLập Trường
Chiêu ép giá và cách đáp

Bị mời vào vòng đấu giá ngược với nhiều nhà cung cấp: khi nào vào, khi nào rút

Khách gom nhiều nhà cung cấp rồi cho hạ giá từng vòng. Cách đọc luật chơi, đặt mức dừng từ giá vốn, đưa giá trị ngoài đơn giá và rút lui không mất khách.

Three Vietnamese suppliers waiting on chairs in a bright corridor outside a closed meeting room door, each holding a closed folder, wide shot, cool daylight

Đấu giá ngược là khi bên mua mời nhiều nhà cung cấp cùng chào giá rồi cho từng bên hạ giá qua nhiều vòng, ai thấp nhất thì thắng. Trước khi vào, hãy hỏi rõ luật chơi, tính sẵn mức dừng từ giá vốn, quyết định mình thắng bằng gì ngoài giá; vượt mức dừng thì rút, dù đang dẫn đầu.

Hình thức này không sai: bên mua có quyền so sánh, và nhiều đơn vị làm minh bạch, luật rõ ràng. Cái bẫy nằm ở tâm lý: khi thấy mình chỉ còn cách người dẫn đầu vài trăm đồng, người bán rất dễ hạ thêm một nấc rồi thêm một nấc, quên mất mình vào cuộc để kiếm lãi chứ không phải để thắng. Bài này đi qua một thương vụ giả định từ lúc nhận lời mời đến lúc chốt hoặc rút.

Đọc luật chơi trước khi gật đầu tham gia

Một lời mời đấu giá ngược tử tế trả lời được hết các câu dưới đây. Lời mời nào né nhiều câu thì cân nhắc kỹ trước khi bỏ thời gian.

Câu cần hỏiVì sao quan trọng
Có bao nhiêu vòng, mỗi vòng cách nhau bao lâu?Biết trước số vòng thì không bị kéo vào chuỗi hạ giá không có điểm dừng.
Chọn theo giá thấp nhất hay theo tổng điểm?Nếu có chấm chất lượng, lịch giao, bảo hành, bạn còn chỗ để thắng mà không phải rẻ nhất.
Quy cách có thống nhất cho mọi bên không?Quy cách mơ hồ thì bên rẻ nhất có thể là bên làm kém nhất, và bạn đang đấu với một mức giá không cùng loại hàng.
Giá thắng có ràng buộc bên mua phải đặt không?Nhiều vòng chào giá chỉ để dò giá rồi mang con số đi ép nhà cung cấp quen.
Kết quả có được thông báo cho mọi bên không?Minh bạch kết quả là dấu hiệu bên mua làm nghiêm túc.
Sau khi thắng còn vòng thương lượng riêng không?Có những nơi thắng xong lại bị ép thêm một lần, nên cần biết trước.

Đặt các câu hỏi này bằng giọng bình thường, kiểu người làm nghề hỏi nhau: "Anh cho em xin luật chọn để em chuẩn bị hồ sơ cho đúng." Bên mua làm nghiêm túc sẽ vui vì bạn hỏi.

Thương vụ giả định: xưởng may của chị Nhàn và đơn đồng phục

Chị Nhàn có xưởng may hai mươi máy. Một công ty dịch vụ vệ sinh mời năm xưởng chào giá 1.500 bộ đồng phục, chọn qua ba vòng gửi giá kín, mỗi vòng một ngày. Chị tính giá vốn giả định 160.000 đồng một bộ gồm vải, phụ liệu, công may, in và khấu hao. Cộng phần chi phí chung và mức lãi tối thiểu để đơn đáng làm, giá sàn của chị là 185.000 đồng.

Vòng một chị chào 220.000 đồng. Chiều hôm đó, bên mua báo: "Chị đang thứ ba, bên thấp nhất là 198.000." Vòng hai chị hạ xuống 205.000 và được báo đang thứ hai, bên thấp nhất là 192.000. Tối đó chị ngồi với kế toán. Nếu vòng ba hạ xuống 190.000 thì chị gần như hoà vốn sau khi trừ chi phí chung, mà vẫn chưa chắc thắng.

Lưu ý là con số "bên thấp nhất" do bên mua báo miệng; chị Nhàn không có cách nào kiểm chứng, cũng không biết bên đó chào với loại vải gì. Chị ghi nhận thông tin, nhưng không coi đó là mức mình buộc phải chạm tới.

Đây đúng là điểm nhiều người đi sai: thấy mình đã đi hai vòng, đã bỏ công làm mẫu, nên tiếc công mà hạ tiếp. Chị Nhàn quyết định khác: giữ mức 195.000 ở vòng ba, kèm một trang ghi rõ những gì xưởng cam kết mà giá không thể hiện.

Tính mức dừng trước vòng đầu tiên, không phải trong lúc đua

Bảng tính giả định của chị Nhàn cho 1.500 bộ. Mức dừng được viết ra giấy và đưa cho kế toán giữ, để tối vòng ba không ai tự sửa.

KhoảnMỗi bộCả đơn
Giá vốn trực tiếp160.000 đồng240 triệu
Chi phí chung phân bổ15.000 đồng22,5 triệu
Lãi tối thiểu để đơn đáng làm10.000 đồng15 triệu
Giá sàn, tức mức dừng185.000 đồng277,5 triệu
Mức chào vòng một220.000 đồng330 triệu

Lãi tối thiểu không phải con số cho đẹp. Nó trả cho rủi ro hàng lỗi, giao trễ vì máy hỏng, hay khách đổi size giữa chừng. Đấu giá ngược hay ép phần này về không, và đơn hoà vốn trên giấy thường thành đơn lỗ ngoài đời.

Vì sao phải viết mức dừng trước vòng một? Vì trong lúc đua, đầu óc người bán không còn tính giá vốn, mà tính khoảng cách tới người dẫn đầu. Thấy chỉ còn cách 3.000 đồng, ai cũng nghĩ "thêm chút nữa là thắng". Con số viết sẵn từ hôm chưa có áp lực là thứ duy nhất đứng giữa bạn và một đơn hàng lỗ. Nếu trong lúc đua có thông tin mới thật sự, như bên mua đồng ý tăng số lượng hoặc nới lịch giao, thì tính lại cả bảng, không chỉ sửa dòng cuối.

Thắng bằng thứ khác ngoài giá

Lịch giao có cam kết. Chị Nhàn ghi rõ giao làm hai đợt, đợt đầu 700 bộ sau ba tuần, kèm bù 2% số bộ nếu trễ do lỗi xưởng. Bên mua làm dịch vụ cần đồng phục cho nhân viên mới, lịch giao đáng tiền với họ.

Đổi size sau giao. Cho phép đổi size trong ba mươi ngày, tối đa 5% số bộ. Chi phí giả định với xưởng nhỏ, nhưng với bên mua là đỡ hẳn việc nhân viên than phiền.

Giữ giá cho đơn bổ sung. Cam kết giữ nguyên đơn giá cho đơn bổ sung trong sáu tháng. Với công ty tuyển người liên tục, điều này có giá trị hơn vài nghìn đồng mỗi bộ.

Mẫu đối chứng niêm phong. Gửi kèm một bộ mẫu niêm phong để đối chiếu khi giao. Điều này cho thấy bạn sẵn sàng chịu trách nhiệm về chất lượng, điểm mà bên chào giá thấp nhất khó cam kết.

Nói bằng chữ, không bằng lời hứa. Mọi điều trên được ghi thành một trang gửi kèm giá. Bên mua chấm theo tổng điểm sẽ cộng điểm; bên mua chấm theo giá thì ít ra người duyệt cấp trên cũng đọc thấy.

Lượt đi lại sau vòng cuối

Sau vòng ba, bên mua gọi chị Nhàn: "Chị đang thứ hai, bên kia 188.000. Chị xuống 188 thì em ưu tiên chị vì chị làm mẫu đẹp hơn." Đây là lời mời quen thuộc: mở thêm một vòng ngoài luật, chỉ riêng cho bạn.

Chị Nhàn đáp: "Em cảm ơn anh đã nói thẳng. Ở 195 em giữ được loại vải như mẫu, giao hai đợt và đổi size ba mươi ngày. Xuống 188 thì em phải đổi vải hoặc bỏ phần đổi size. Nếu anh chọn bên kia, em mong anh so giúp em quy cách vải và điều kiện đổi trả của họ với trang cam kết em gửi. Còn nếu anh cần đúng 188, em có phương án dùng vải pha thấp hơn một bậc, em gửi mẫu vải đó để anh xem."

Câu trả lời này không hạ giá trên cùng một thứ hàng. Nó đưa ra một thứ hàng khác cho một mức giá khác. Bên mua phải tự cân nhắc họ đang mua vải gì, chứ không chỉ mua con số. Kết quả trong ví dụ này có thể đi hai hướng, và cả hai đều chấp nhận được: thắng ở 195 vì cam kết rõ hơn, hoặc thua mà xưởng vẫn còn nguyên lãi cho đơn khác.

Khi nào rút ngay, không đợi vòng sau

Có những dấu hiệu cho thấy vòng chào giá không còn là cạnh tranh công bằng. Gặp một trong những điều sau, rút lui lịch sự thường là quyết định tiết kiệm nhất.

  • Luật thay đổi giữa chừng, thêm vòng không báo trước, hoặc chỉ riêng bạn được mời hạ thêm.
  • Quy cách bị nới dần sau mỗi vòng mà không công bố cho mọi bên, khiến bạn đang so với hàng khác loại.
  • Bên mua không nói được ai thắng sẽ ký gì, khi nào, với số lượng cam kết bao nhiêu.
  • Giá dẫn đầu đã thấp hơn giá vốn trực tiếp của bạn, nghĩa là bên kia chấp nhận lỗ, bớt chất lượng, hoặc tính khác hẳn về quy cách.
  • Bạn phát hiện mình bị mời chỉ để làm con số tham chiếu, ví dụ đơn đã có nhà cung cấp quen từ lâu và mỗi năm đều mở vòng chào giá rồi giữ nguyên nhà cũ.

Lời rút lui mẫu: "Bên em xin dừng ở mức đã chào. Cảm ơn anh đã mời, khi có đơn phù hợp hơn với năng lực xưởng, anh cứ gọi em." Ngắn, không trách, không giải thích dài. Giữ một mối quan hệ tốt với người mua hàng có giá trị lâu hơn một vòng chào giá.

Nếu thắng: giữ lãi ở vòng thương lượng sau cùng

Thắng vòng chào giá chưa phải là xong. Nhiều bên mua mở thêm một buổi "hoàn thiện hợp đồng", và ở buổi đó các điều kiện bắt đầu dịch chuyển: kéo hạn thanh toán từ ba mươi lên sáu mươi ngày, thêm phạt giao trễ một chiều, đòi giao tận từng chi nhánh thay vì một kho. Mỗi điều trông như thủ tục, nhưng cộng lại có thể ăn hết khoảng chênh giữa giá thắng và giá sàn.

Cách giữ: mang theo trang cam kết đã gửi kèm giá chào và coi đó là phạm vi của mức giá. Khi bên mua đưa điều kiện mới, đáp bằng câu: "Giá 195 em chào đi kèm giao hai đợt tại một kho, thanh toán ba mươi ngày như trang cam kết. Nếu đổi sang sáu mươi ngày thì em cần tính lại, hoặc anh giữ ba mươi ngày thì em giữ giá." Bên mua đã chọn bạn sau ba vòng, họ không muốn mở lại từ đầu vì một điều kiện; đó là lúc bạn có thế nhất.

Những điều khoản như phạt giao trễ, đổi trả, điều chỉnh giá khi nguyên liệu biến động thì nên đọc kỹ cả hai chiều trước khi ký, tra văn bản hiện hành hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn nếu không chắc. Đừng vì vui thắng mà ký vội một hợp đồng mẫu của bên mua chỉ có nghĩa vụ phía mình.

Câu hỏi thường gặp

Có nên chào giá thấp ngay vòng đầu để loại đối thủ sớm không?

Thường không nên. Chào thấp ngay từ đầu làm mất chỗ lùi ở các vòng sau và kéo cả mặt bằng giá xuống. Chào ở mức có lý do, giữ khoảng cách hợp lý với giá sàn, rồi dùng các cam kết ngoài giá để cạnh tranh.

Bên mua báo giá thấp nhất của bên khác có đáng tin không?

Không có cách kiểm chứng chắc chắn, nên đừng hạ giá chỉ vì một con số được báo miệng. Hỏi quy cách đi kèm con số đó; nếu bên mua không nói được, coi như thông tin chưa đủ để ra quyết định.

Thua đấu giá ngược rồi có nên gọi lại xin cơ hội không?

Nên gửi một lời cảm ơn ngắn và nói rằng bạn sẵn sàng hỗ trợ nếu đơn gặp trục trặc. Không nên chủ động hạ giá sau khi đã thua, vì điều đó dạy bên mua rằng vòng chào giá không phải là cuối cùng.

Đấu giá ngược trên phần mềm thì có gì khác?

Cơ chế giống nhau nhưng nhịp nhanh hơn, dễ hạ giá theo phản xạ. Mức dừng càng phải viết sẵn, và nên có hai người cùng ngồi để một người bấm, một người giữ mức dừng.

Có được liên hệ các nhà cung cấp khác để thống nhất không hạ giá không?

Không. Thoả thuận với đối thủ về giá là thông đồng, trái với cạnh tranh lành mạnh và có thể vi phạm pháp luật. Mỗi bên tự quyết mức giá của mình; muốn tìm hiểu ranh giới pháp lý cụ thể, hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Đơn nhỏ có đáng tham gia đấu giá ngược không?

Tính công chuẩn bị hồ sơ, làm mẫu và thời gian theo các vòng. Nếu tổng công đó vượt quá lãi kỳ vọng nhân với khả năng thắng, đơn không đáng tham gia, dù trông hấp dẫn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138