LapTruong.comLập Trường
Chiêu ép giá và cách đáp

Khách lớn đòi giảm giá kèm doạ cắt đơn: tính mức phụ thuộc và cách đáp

Khách chiếm phần lớn doanh thu nói "không giảm thì chuyển nơi khác". Cách tính bạn mất gì nếu mất khách, đề nghị đổi chác, và giảm phụ thuộc trước lần ép sau.

A Vietnamese factory owner walking between rows of packed pallets in a large warehouse aisle, seen from behind, long perspective, cool morning daylight through high windows

Khi một khách lớn nói "không giảm thì bên mình chuyển nơi khác", đừng trả lời bằng cảm giác sợ. Hãy tính trong một buổi: mất khách này thì mất bao nhiêu lãi gộp, phần chi phí nào cắt được, khách chuyển đi có dễ không. Từ đó đưa đề nghị giảm có điều kiện, và bắt đầu kế hoạch giảm phụ thuộc trước lần ép sau.

Bài này không bàn chuyện tâm thế yếu thế trước bên lớn nói chung. Nó là một phép tính cụ thể cho một câu doạ cụ thể: cắt đơn. Có bảng số giả định, các câu hỏi cần làm rõ trước khi trả lời, ba kiểu đề nghị đổi chác, và kế hoạch mười hai tháng để lần sau câu doạ đó nhẹ đi.

Câu doạ đến thế nào: xưởng nhựa của anh Phát

Anh Phát có xưởng ép nhựa làm khay, hộp đựng cho ngành thực phẩm. Một nhà phân phối lớn chiếm khoảng 45% doanh thu của xưởng theo số giả định. Cuối năm, trưởng phòng mua hàng bên đó gửi thư: "Năm tới bên mình cần giảm 8% giá toàn bộ mã hàng. Nếu không đáp ứng được, bên mình sẽ chuyển một phần hoặc toàn bộ sang nhà cung cấp khác."

Đọc xong, anh Phát định gọi lại xin giảm 5% cho "vừa lòng". Kế toán của anh hỏi một câu đơn giản: "Giảm 8% thì năm sau mình còn lãi bao nhiêu trên khách này, và nếu mất hẳn thì mình mất bao nhiêu?" Anh không trả lời được. Đó là điểm khởi đầu đúng: chưa trả lời khách, trả lời câu hỏi của kế toán trước.

Một điều nên làm ngay hôm nhận thư là gửi lời xác nhận ngắn: "Em đã nhận đề nghị của anh, bên em cần một tuần để tính kỹ từng mã và sẽ hẹn anh gặp trực tiếp." Lời xác nhận này cho thấy bạn nghiêm túc, không né, đồng thời giành lại thời gian để tính. Trả lời vội trong ngày, dù là đồng ý hay từ chối, gần như luôn là trả lời bằng cảm xúc.

Phép tính một buổi: mất khách thì mất gì

Các số dưới đây là giả định cho một năm. Điểm mấu chốt là tách lãi gộp ra khỏi doanh thu và xem chi phí nào sẽ không mất theo khách.

KhoảnGiữ khách, giữ giáGiữ khách, giảm 8%Mất khách
Doanh thu từ khách9 tỷ8,28 tỷ0
Chi phí nguyên liệu và công trực tiếp7,2 tỷ7,2 tỷ0
Lãi gộp từ khách1,8 tỷ1,08 tỷ0
Chi phí cố định không cắt được ngayĐã gánh chungĐã gánh chungKhoảng 0,6 tỷ phải dồn sang khách khác
Tác động lên lãi cả xưởng so với hiện tại0Giảm 0,72 tỷGiảm khoảng 1,8 tỷ, chưa kể 0,6 tỷ chi phí dồn

Đọc bảng: giảm 8% làm lãi gộp từ khách này giảm 40%, vì toàn bộ phần giảm rơi thẳng vào lãi. Mất khách thì mất nhiều hơn, nhưng không phải mất cả doanh thu, chỉ mất lãi gộp cộng phần chi phí cố định không cắt kịp. Hai con số này cho anh Phát một vùng để thương lượng: mọi phương án làm lãi giảm ít hơn 0,72 tỷ mà vẫn giữ khách đều tốt hơn chấp nhận nguyên đề nghị.

Bốn câu hỏi cần làm rõ trước khi trả lời khách

Câu doạ thường mơ hồ có chủ ý. Làm rõ nó giúp bạn biết sức nặng thật của nó.

  • Giảm 8% áp cho mọi mã hay chỉ một số mã? Nhiều khi bên mua chỉ cần giảm ở vài mã bán chạy để cạnh tranh, phần còn lại không quan trọng.
  • "Chuyển một phần" là phần nào? Nếu là các mã đơn giản mà xưởng nào cũng làm được, mất phần đó có thể ít đau hơn giảm giá toàn bộ.
  • Chuyển sang nhà cung cấp mới mất bao lâu và tốn gì với họ? Khuôn, kiểm định chất lượng, thử hàng, rủi ro giao trễ cho khách của họ. Chi phí chuyển đổi của bên kia là thế của bạn.
  • Đề nghị này xuất phát từ đâu? Áp lực từ khách của họ, ngân sách năm mới, hay một báo giá cụ thể? Hỏi thẳng một cách lịch sự: "Anh cho em biết mục tiêu giảm đến từ đâu để em tính đúng chỗ."

Ở thương vụ giả định này, anh Phát biết được: mục tiêu đến từ việc một khách siêu thị của họ ép giá ba mã khay thịt, còn các mã khác bên đó chỉ "tiện thể đòi luôn". Và khuôn của ba mã đó là khuôn của xưởng anh, nhà cung cấp mới phải làm khuôn mới, mất vài tháng.

Ba kiểu đề nghị đổi chác thay vì giảm đều

Giảm sâu ở mã đang bị ép, giữ giá các mã khác. Anh Phát đề nghị giảm 8% cho ba mã khay thịt, giữ nguyên các mã còn lại. Trên số giả định, lãi gộp giảm khoảng 0,25 tỷ thay vì 0,72 tỷ, mà bên mua vẫn giải quyết được đúng vấn đề của họ.

Đổi giá lấy cam kết sản lượng và thời hạn. Giảm 4% toàn bộ nếu bên mua cam kết sản lượng tối thiểu và hợp đồng hai năm. Sản lượng ổn định cho phép xưởng mua nguyên liệu theo lô lớn và lên lịch máy tốt hơn, bù lại một phần.

Đổi giá lấy điều kiện vận hành. Giữ giá nếu bên mua đặt hàng theo lịch cố định mỗi tháng thay vì đơn lẻ gấp, hoặc rút hạn thanh toán. Đơn đều và tiền về sớm làm giảm chi phí thật của xưởng.

Cùng tìm chỗ cắt chi phí trong quy cách. Nhiều khi khay đang làm dày hơn mức khách thật sự cần, hoặc đóng gói kỹ hơn yêu cầu. Đề nghị một buổi rà quy cách chung: phần chi phí giảm được chia đôi, bên mua có giá thấp hơn mà xưởng không mất lãi.

Chọn một, đừng đưa cả bốn cùng lúc. Đưa hai phương án là vừa. Đưa quá nhiều thì bên mua gom phần tốt nhất của mỗi phương án lại thành một đòi hỏi mới.

Lượt đi lại: anh Phát trả lời trưởng phòng mua hàng

Anh Phát xin gặp trực tiếp thay vì trả lời bằng thư. Anh mở đầu: "Bên em muốn giữ hợp tác lâu dài với anh, nên em đã tính kỹ. Giảm đều 8% toàn bộ thì xưởng em không làm được mà vẫn giữ được chất lượng và lịch giao như hiện nay. Em có hai phương án. Một là giảm 8% cho ba mã khay thịt mà anh đang bị ép, giữ giá các mã khác. Hai là giảm 4% toàn bộ nếu bên anh cam kết sản lượng tối thiểu hai năm."

Trưởng phòng hỏi lại: "Thế nếu bên mình vẫn cần 8% toàn bộ?" Anh Phát đáp bình tĩnh: "Thì em hiểu bên anh có thể chuyển một số mã. Em mong anh cân nhắc các mã dùng khuôn của xưởng em, vì đổi khuôn mất vài tháng. Những mã đơn giản, nếu nơi khác làm tốt hơn với giá đó, em không giữ bằng mọi giá."

Câu cuối là câu khó nói nhất, nhưng nó cho thấy bạn đã tính và chấp nhận một mức mất mát có kiểm soát. Người mua chuyên nghiệp nhận ra ngay rằng câu doạ không còn sức nặng như họ tưởng, và thường quay về các phương án có điều kiện.

Những cái sai hay gặp khi bị doạ cắt đơn

Trả lời ngay trong ngày. Câu doạ được thiết kế để tạo sợ hãi. Trả lời trong lúc sợ thì gần như chắc chắn nhả nhiều hơn mức cần.

Giảm đều cho mọi mã. Cách đơn giản nhất cho bên mua và đắt nhất cho bạn. Phần lớn áp lực thường chỉ nằm ở vài mã; giảm đều là trả tiền cho cả những mã không ai ép.

Doạ ngược. Câu kiểu "anh chuyển đi thì đừng quay lại" đóng cửa cả hai phía. Bạn nói rõ được giới hạn của mình mà không cần doạ.

Hạ chất lượng âm thầm để bù giá. Đồng ý giảm rồi lặng lẽ làm mỏng khay là đánh đổi uy tín lấy vài phần trăm. Nếu cần đổi quy cách để ra giá thấp hơn, nói rõ và để khách chọn. Đó là ranh giới giữa đàm phán và lừa khách.

Quên ghi lại. Phương án đã thống nhất nên được xác nhận bằng văn bản ngay sau buổi gặp, ghi rõ mã nào giá nào, điều kiện kèm theo, thời hạn áp dụng. Năm sau, người mua hàng có thể đã đổi, nhưng văn bản thì còn.

Kế hoạch mười hai tháng để lần sau câu doạ nhẹ đi

Gốc của câu doạ cắt đơn là mức phụ thuộc. Không giảm được trong một tháng, nhưng có thể giảm từng bước trong một năm.

  1. Đặt mục tiêu tỷ trọng. Ví dụ giả định: đưa khách lớn nhất từ 45% xuống dưới 35% doanh thu trong mười hai tháng, bằng cách tăng khách khác chứ không phải cắt khách này.
  2. Dành một phần công suất cho khách mới. Giữ khoảng một phần mười công suất máy để nhận đơn thử của khách vừa và nhỏ, kể cả khi khách lớn muốn chiếm hết.
  3. Làm rõ chi phí chuyển đổi của khách lớn. Khuôn riêng, quy trình kiểm hàng đã quen, hồ sơ chất lượng. Những thứ này nên được ghi nhận trong hợp đồng và trong cách bạn trình bày giá trị.
  4. Ghi lại mọi lần ép giá. Lần nào, giảm bao nhiêu, đổi được gì. Sau hai ba năm, bạn thấy rõ khách này đang đi theo nhịp nào.
  5. Xem lại mỗi quý. Mỗi quý tính lại bảng ở trên với số thật của xưởng. Khi cột "mất khách" không còn đáng sợ, lời doạ cũng không còn quyết được giá.

Đây không phải chuyện chống đối khách lớn. Một nhà cung cấp quá phụ thuộc cũng là rủi ro cho chính khách lớn, vì một cú sốc nhỏ có thể làm xưởng ngừng giao. Nói thẳng điều này với khách đôi khi giúp hai bên ngồi xuống bàn một cách sòng phẳng hơn.

Câu hỏi thường gặp

Có nên chấp nhận giảm giá để giữ khách lớn bằng mọi giá không?

Không nên trước khi tính. Nếu giảm giá làm khách này chỉ còn hoà vốn, bạn giữ được doanh thu nhưng mất lý do để làm. Có những lúc mất một phần đơn còn tốt hơn giữ cả đơn mà không lãi.

Khách lớn yêu cầu xem chi phí từng mã thì sao?

Có thể chia sẻ cơ cấu chung như tỷ lệ nguyên liệu, công, khấu hao để giải thích vì sao giá như vậy. Không cần mở toàn bộ sổ chi phí, vì điều đó biến mọi cuộc đàm phán sau thành mặc cả từng dòng.

Hợp đồng đang còn hiệu lực mà khách đòi giảm giá thì sao?

Đọc lại điều khoản về giá và điều chỉnh giá trong hợp đồng. Thường giá đã thoả thuận phải được tôn trọng trong kỳ hợp đồng, nhưng tuỳ nội dung cụ thể. Tra văn bản hiện hành và hỏi luật sư trên AI Cố Vấn nếu cần.

Có nên nhắc với khách rằng đổi nhà cung cấp tốn kém cho họ không?

Có thể nhắc một cách nhẹ nhàng, như một thông tin để họ cân nhắc, không phải lời doạ ngược. Ví dụ hỏi họ đã tính thời gian làm khuôn mới và thử hàng chưa.

Mất khách lớn rồi thì làm gì trước?

Tính lại chi phí cố định, cắt phần nào cắt được, và dùng công suất trống nhận đơn thử của nhiều khách nhỏ hơn. Giữ quan hệ tốt với người mua hàng cũ, vì không ít khách quay lại khi nhà cung cấp mới gặp trục trặc.

Tỷ trọng một khách bao nhiêu là quá phụ thuộc?

Không có con số chung đúng cho mọi xưởng. Một cách thử: nếu mất khách đó thì xưởng có trả nổi chi phí cố định ba tháng tới không. Nếu không, mức phụ thuộc đã cao và nên có kế hoạch giảm dần.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138