LapTruong.comLập Trường
Chiết khấu, thưởng doanh số và hạn nợ

Trả chậm 60 ngày hay giảm 3% trả ngay: bên mua quy đổi hạn nợ ra tiền trước khi chọn

Nhà cung cấp cho chọn trả chậm hay giảm giá trả ngay. Cách bên mua quy khoản giảm ra lãi suất năm, so với chi phí vốn của mình và mặc cả phương án giữa.

A Vietnamese male purchasing officer sitting at a cafe corner table with a closed laptop and coffee, talking on a phone, shot through a glass window, soft morning light

Khi nhà cung cấp cho chọn giữa trả chậm 60 ngày với giá chuẩn và giảm 3% nếu trả trong một tuần, bên mua nên quy khoản giảm ra lãi suất năm rồi so với chi phí vốn của chính mình: giảm 3% để trả sớm khoảng 53 ngày tương đương lãi khoảng 21% một năm, nên nếu có tiền nhàn rỗi hoặc vay được rẻ hơn mức đó, lấy chiết khấu thường có lợi hơn. Nếu dòng tiền đang căng, hạn nợ dài có giá trị hơn con số phần trăm.

Bài này đi qua một thương vụ giả định của người phụ trách mua hàng cho một chuỗi quán, có bảng quy đổi sẵn, cách kiểm khoản giảm có thật hay không, phương án giữa để mặc cả, lượt đi lại và lỗi hay gặp. Mọi con số, kể cả chi phí vốn, là giả định để minh hoạ cách tính.

Tình huống: anh Tín nhận hai phương án thanh toán

Anh Tín phụ trách mua hàng cho một chuỗi năm quán cà phê. Nhà cung cấp ly giấy và vật tư bao bì gửi báo giá cho hợp đồng năm mới với hai phương án. Phương án một: giá chuẩn, thanh toán sáu mươi ngày sau mỗi lần giao. Phương án hai: giảm 3%, thanh toán trong bảy ngày. Theo giả định, chuỗi mua khoảng hai trăm triệu đồng mỗi tháng.

Chủ chuỗi hỏi anh Tín: "Ba phần trăm là sáu triệu mỗi tháng, bảy mươi hai triệu một năm, lấy luôn chứ còn gì". Nhưng kế toán lại nhắc: "Tháng sau mình phải trả tiền thuê mặt bằng quán mới, trả sớm hai trăm triệu một lần thì tài khoản mỏng lắm". Hai người đều đúng, vì họ đang nói về hai thứ khác nhau: một người nói tiền lãi, một người nói tiền mặt.

Việc của anh Tín là đặt hai thứ đó lên cùng một thước đo. Thước đo dễ dùng nhất là lãi suất năm tương đương: trả sớm để được giảm giá giống như cho nhà cung cấp vay tiền và nhận lãi bằng khoản giảm.

Bảng quy đổi: khoản giảm giá tương đương lãi suất năm bao nhiêu

Công thức gần đúng: lấy mức giảm chia cho phần còn phải trả, nhân với 365 chia số ngày trả sớm hơn. Bảng dưới tính sẵn cho vài mức, số làm tròn, chỉ để minh hoạ.

Mức giảm khi trả sớmTrả sớm hơn 30 ngàyTrả sớm hơn 45 ngàyTrả sớm hơn 60 ngày
1%khoảng 12,3%/nămkhoảng 8,2%/nămkhoảng 6,1%/năm
2%khoảng 24,8%/nămkhoảng 16,6%/nămkhoảng 12,4%/năm
3%khoảng 37,6%/nămkhoảng 25,1%/nămkhoảng 18,8%/năm

Với anh Tín, trả trong bảy ngày thay vì sáu mươi ngày là sớm hơn khoảng năm mươi ba ngày, nên mức 3% tương đương khoảng 21% một năm, nằm giữa hai cột 45 và 60 ngày. Nếu chi phí vốn của chuỗi, giả định là tiền lãi vay vốn lưu động hoặc lợi nhuận bỏ lỡ khi tiền không dùng cho việc khác, thấp hơn mức đó nhiều, thì lấy chiết khấu là có lợi.

Ngược lại, nếu muốn trả sớm phải vay nóng với chi phí cao, hoặc phải hoãn mở quán mới vốn đang sinh lãi tốt hơn, hạn nợ sáu mươi ngày có giá hơn. Mức chi phí vốn cụ thể mỗi doanh nghiệp một khác, hãy dùng con số thật của mình.

Ba câu hỏi kiểm khoản giảm có thật hay không

Giá chuẩn có bị đẩy lên không? So giá chuẩn năm nay với giá năm ngoái và với lần báo giá trước. Nếu giá chuẩn tăng đúng khoảng 3% so với trước, phương án giảm 3% chỉ là đưa giá về chỗ cũ, còn phương án sáu mươi ngày thật ra là tăng giá.

Bảy ngày tính từ lúc nào? Từ ngày giao, ngày nhận hoá đơn, hay ngày kiểm hàng xong? Với chuỗi nhiều quán nhận hàng ở nhiều nơi, khâu đối chiếu có thể mất ba bốn ngày. Nếu bảy ngày tính từ lúc giao, phòng mua hàng gần như không kịp.

Trễ một ngày thì sao? Trả trễ khỏi bảy ngày thì mất toàn bộ 3% hay chỉ mất một phần? Nếu mất toàn bộ, bạn đang nhận một điều kiện rất gắt, và cần chắc chắn quy trình nội bộ chạy kịp trước khi chọn.

Khoản giảm áp cho cả hàng phát sinh không? Chuỗi đôi khi đặt gấp ngoài kế hoạch, hoặc đổi quy cách ly giữa chừng. Hỏi rõ các đơn đó có cùng điều kiện giảm không. Nếu chỉ áp cho đơn theo kế hoạch, mức tiết kiệm thật có thể thấp hơn con số bảy mươi hai triệu một năm mà chủ chuỗi đang nghĩ.

Lập dòng tiền ba tháng trước khi chọn

Bảng quy đổi cho biết phương án nào rẻ hơn. Còn phương án nào chịu được thì phải nhìn dòng tiền. Anh Tín làm năm bước sau cùng kế toán trong một buổi chiều:

  1. Liệt kê các khoản thu dự kiến theo tuần. Doanh thu năm quán, tiền khách đặt tiệc, các khoản thu khác. Dùng số thấp, không dùng số kỳ vọng.
  2. Liệt kê các khoản chi cố định theo tuần. Lương, mặt bằng, điện nước, trả các nhà cung cấp khác theo đúng hạn hiện tại.
  3. Đặt mức tiền tối thiểu phải luôn có trong tài khoản. Ví dụ giả định là đủ một kỳ lương. Dưới mức đó là vùng nguy hiểm.
  4. Chạy hai kịch bản. Một: trả nhà cung cấp bao bì trong bảy ngày. Hai: trả sau sáu mươi ngày. Xem kịch bản nào làm tài khoản rơi xuống dưới mức tối thiểu, rơi vào tuần nào.
  5. Đánh dấu các tuần căng. Nếu chỉ hai ba tuần căng trong quý, đó là lý do để đề nghị phương án linh hoạt thay vì bỏ hẳn chiết khấu.

Với chuỗi của anh Tín, kịch bản trả trong bảy ngày chỉ làm tài khoản xuống dưới mức tối thiểu trong hai tuần quanh lúc trả tiền mặt bằng quán mới. Phần còn lại của quý vẫn ổn. Chính kết quả này cho anh Tín căn cứ để đi thương lượng phương án giữa, thay vì chọn một trong hai phương án nhà cung cấp đưa sẵn.

Phương án giữa: mặc cả để có cả hai

Hai phương án nhà cung cấp đưa ra không phải là hai lựa chọn duy nhất. Chúng cho bạn biết nhà cung cấp định giá tiền vốn của họ khoảng bao nhiêu, và từ đó bạn có thể đề nghị một điểm ở giữa. Nhà cung cấp chịu giảm 3% để được trả sớm năm mươi ba ngày, nghĩa là với họ, tiền về sớm rất đáng.

Anh Tín thử ba phương án giữa. Một: giảm 2% trả trong ba mươi ngày, theo bảng tương đương khoảng 24,8% một năm cho phần trả sớm, cao hơn phương án gốc nhưng cho chuỗi thêm ba tuần để đối chiếu. Hai: giảm 3% nhưng tính bảy ngày từ ngày chuỗi xác nhận nhận đủ hàng, không phải từ ngày giao. Ba: tháng bình thường lấy chiết khấu, ba tháng mở quán mới thì chuyển sang sáu mươi ngày, báo trước một tháng.

Mỗi phương án giữa đều cho nhà cung cấp tiền về sớm hơn sáu mươi ngày, nên họ có lý do để cân nhắc. Đề nghị cả gói nhỏ như vậy tốt hơn đi xin từng thứ một.

Lượt đi lại với nhà cung cấp

Anh Tín gọi cho chị phụ trách kinh doanh bên cung cấp: "Bên em rất muốn lấy phương án giảm giá. Vướng mỗi chỗ bảy ngày tính từ ngày giao, năm quán nhận hàng ở năm nơi, bên em đối chiếu không kịp. Chị cho bên em tính bảy ngày từ lúc bên em xác nhận đủ hàng, bên em cam kết xác nhận trong vòng ba ngày sau giao".

Chị kinh doanh hỏi lại: "Nếu bên anh không xác nhận trong ba ngày thì sao?". Anh Tín đáp: "Quá ba ngày coi như đã xác nhận, đồng hồ bảy ngày bắt đầu chạy". Bên cung cấp đồng ý, nhưng xin thêm một điều: nếu chuỗi trả trễ hai lần trong một quý, quý sau chuyển về giá chuẩn sáu mươi ngày. Anh Tín thấy hợp lý và nhận.

Kết quả: chuỗi lấy được 3%, có tổng cộng khoảng mười ngày từ lúc giao tới lúc trả, và cả hai bên đều có quy tắc rõ khi một bên không giữ nhịp. Không ai phải nhượng điều gì không tính được.

Lỗi hay gặp của bên mua

Chọn chiết khấu nhưng không có quy trình trả kịp. Đây là lỗi phổ biến nhất. Chọn giảm giá, rồi tháng nào cũng trả trễ hai ba ngày, nhà cung cấp hoặc cắt chiết khấu, hoặc âm thầm coi bạn là khách không giữ lời. Trước khi chọn, đi lại một lượt quy trình duyệt chi của mình.

Chọn hạn nợ dài rồi dùng tiền đó tiêu vào việc khác. Sáu mươi ngày là tiền vốn mượn của nhà cung cấp, không phải tiền của mình. Dùng nó mở quán mới mà quán mới chưa sinh tiền kịp, tới hạn sẽ phải xin khất.

Chỉ nhìn số tiền giảm mỗi tháng. Sáu triệu một tháng nghe lớn, nhưng nếu để trả sớm phải vay với chi phí cao hơn, bạn đang đổi tiền lấy tiền với giá thiệt. Luôn quy về cùng một thước đo trước khi so.

Mặc cả cả giảm giá lẫn hạn nợ dài cùng lúc mà không đổi gì. Đòi 3% và sáu mươi ngày là đòi nhà cung cấp chịu cả hai, họ sẽ bù bằng cách khác như chất lượng hay độ ưu tiên giao hàng. Mặc cả tử tế là đề nghị điểm ở giữa kèm điều mình chịu đổi.

Khi nào hạn nợ dài đáng hơn mọi khoản giảm

Có những giai đoạn tiền mặt quan trọng hơn lợi nhuận. Chuỗi đang mở thêm điểm bán, đang chờ một khoản thu lớn, hoặc đang vào mùa thấp điểm khi doanh thu không đủ chi. Lúc đó, thiếu tiền trả lương hay trả mặt bằng có hậu quả nặng hơn nhiều so với mất vài phần trăm tiền hàng. Bảng quy đổi không tính được điều đó, người mua hàng phải tính.

Một cách thực tế là lập dòng tiền dự kiến ba tháng tới. Tuần nào tài khoản xuống dưới mức an toàn mà chuỗi tự đặt, tuần đó nên giữ hạn nợ dài. Những tuần còn lại lấy chiết khấu. Đề nghị nhà cung cấp một cơ chế linh hoạt như vậy, báo trước rõ ràng, thường dễ được nhận hơn bạn nghĩ, vì họ vẫn có tiền về sớm phần lớn thời gian.

Điều nên tránh là chọn chiết khấu trên giấy rồi khi kẹt tiền thì lặng lẽ trả trễ. Với nhà cung cấp, một bên mua báo trước tuần nào cần dùng hạn sáu mươi ngày đáng tin hơn nhiều một bên mua hứa trả trong bảy ngày rồi lần nào cũng xin thêm.

Câu hỏi thường gặp

Chi phí vốn của doanh nghiệp nhỏ lấy ở đâu ra?

Dùng mức lãi vay vốn lưu động thực tế đang trả, hoặc nếu không vay, dùng mức lợi nhuận mà khoản tiền đó tạo ra khi đặt vào việc khác như nhập thêm hàng bán chạy. Con số này nên do kế toán và chủ doanh nghiệp thống nhất.

Nhà cung cấp chỉ đưa một phương án thì có nên xin phương án kia?

Có thể hỏi: "Nếu bên em trả sớm thì có ưu đãi gì không?" hoặc ngược lại. Câu hỏi mở này cho bạn biết nhà cung cấp đang cần tiền về hay cần giữ giá, hai thông tin rất có ích khi thương lượng.

Lấy chiết khấu thanh toán sớm có ảnh hưởng hoá đơn không?

Có thể ảnh hưởng cách ghi nhận và hạch toán. Hai bên nên thống nhất với kế toán từ đầu và tra văn bản hiện hành, tránh đến cuối năm mới phát hiện cách ghi không khớp.

Trả trễ một lần có nên chủ động báo nhà cung cấp?

Nên báo trước ngày đến hạn, nói rõ lý do và ngày sẽ trả. Báo trước giữ được uy tín và thường giữ được điều kiện, còn im lặng rồi trả trễ làm nhà cung cấp mất lòng tin vào cả quy trình.

Có nên đàm phán điều khoản thanh toán riêng cho từng quán?

Thường không nên. Một điều khoản chung cho cả chuỗi giúp bạn có thế thương lượng lớn hơn và quy trình đơn giản hơn. Chỉ tách riêng khi một điểm bán có cách nhận hàng khác hẳn.

Hợp đồng nên ghi điều khoản chiết khấu thanh toán sớm thế nào?

Ghi rõ mức giảm, số ngày, mốc bắt đầu tính và điều gì xảy ra khi trễ. Cách viết điều khoản cụ thể có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn và tra văn bản hiện hành.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138