LapTruong.comLập Trường
Tình huống mua bán thật theo ngành

Báo giá vật liệu xây dựng cho nhà thầu: giữ giá món nào, giao và nợ theo đợt ra sao

Thương vụ giả định giữa cửa hàng vật liệu và nhà thầu nhà phố: món nào giữ giá cả công trình, món nào theo giá ngày giao, nợ theo đợt và phí giao vào hẻm.

A Vietnamese building materials shop owner walking a contractor past stacked cement bags and steel bars in a covered yard, late afternoon sun, wide angle from behind

Khi nhà thầu xin một giá trọn công trình cho xi măng, thép, gạch, cát đá và xin nợ theo đợt nhận tiền của chủ nhà, cửa hàng vật liệu nên chia hàng thành hai nhóm: nhóm giá ít biến động thì giữ giá cả công trình, nhóm giá hay lên xuống như thép thì tính theo giá ngày giao có biên độ; còn công nợ thì tính ra tiền vốn nằm chờ, đổi lấy giá hoặc lấy lượng. Giữ giá tất cả và cho nợ tất cả là đem cả biến động giá lẫn tiền vốn của cửa hàng ra gánh cho nhà thầu.

Bài này đi theo một thương vụ giả định giữa chị Mai, chủ một cửa hàng vật liệu xây dựng, và anh Phong, nhà thầu nhận xây một căn nhà phố ba tầng. Có bảng tính giả định, ba lượt thương lượng, câu nói mẫu và lúc nên giữ lại. Chuyện phạt chậm, bảo lãnh, hoá đơn chỉ nói nguyên lý; khi cần chắc chắn, bạn tra văn bản hiện hành hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Thương vụ giả định: một căn nhà phố và một tờ dự toán vật liệu

Anh Phong nhận xây một căn nhà phố ba tầng trong hẻm, thời gian thi công dự kiến năm tháng. Anh mang tới cửa hàng chị Mai tờ dự toán vật liệu phần thô: xi măng, thép, gạch, cát, đá, kèm một đề nghị: "Chị báo giá trọn cho cả công trình, giữ giá tới khi xong thô, giao theo tiến độ, em trả theo đợt khi chủ nhà giải ngân cho em." Theo dự toán giả định, tổng giá trị vật liệu khoảng 400 triệu.

Với cửa hàng, đơn này hấp dẫn: một khách mua đều trong năm tháng, lại là nhà thầu có thể mang thêm công trình khác. Nhưng đề nghị của anh Phong chứa ba rủi ro gộp chung. Thứ nhất là rủi ro giá, vì thép có thể lên trong năm tháng. Thứ hai là rủi ro vốn, vì cửa hàng giao hàng trước, nhận tiền sau theo nhịp của chủ nhà, mà chủ nhà có thể chậm. Thứ ba là rủi ro khối lượng, vì dự toán và thực tế hiếm khi khớp, hàng dư có thể bị trả lại.

Chị Mai không từ chối, cũng không gật đầu trọn gói. Chị tách đề nghị ra thành từng phần, tính từng phần, rồi đổi phần này lấy phần kia. Anh Phong cũng có lý của anh: anh đã chào giá cố định cho chủ nhà, nên nếu vật liệu lên giá, anh là người chịu. Một thương vụ tốt phải chia rủi ro hợp lý, không đẩy hết sang một bên.

Chia hàng thành hai nhóm giá

Chị Mai dùng kinh nghiệm bán hàng của chính cửa hàng mình để xếp nhóm, không dựa vào giá thị trường chung. Tỉ trọng và biên độ dưới đây là giả định.

Nhóm hàngTỉ trọng trong đơn (giả định)Cách tính giá đề nghị
Xi măng25%giữ giá cả công trình
Gạch20%giữ giá cả công trình, cam kết cùng lô sản xuất
Cát, đá15%giữ giá cho tới hết phần móng, sau đó báo lại nếu chênh lớn
Thép40%giá ngày giao; nếu tăng quá năm phần trăm so với ngày ký, hai bên chia đôi phần vượt
Phí giao vào hẻm, bốc xếptính riêngmỗi chuyến một khoản cố định theo xe nhỏ

Cách chia này cho anh Phong sự chắc chắn ở sáu mươi phần trăm giá trị đơn, và cho chị Mai một tấm chắn ở phần dễ biến động nhất. Điều khoản chia đôi phần vượt biên độ quan trọng ở chỗ nó công bằng theo cả hai chiều: nếu thép xuống mạnh, anh Phong cũng được hưởng giá thấp hơn theo giá ngày giao.

Phí giao vào hẻm tách riêng vì đó là chi phí thật: xe tải lớn không vào được, phải trung chuyển bằng xe nhỏ, thêm người bốc. Gộp vào giá hàng thì vừa khó so, vừa dễ bị ép bỏ.

Tính tiền vốn nằm ở công nợ trước khi gật đầu cho nợ theo đợt

Anh Phong đề nghị trả theo bốn đợt giải ngân của chủ nhà. Chị Mai ước lượng số tiền hàng đã giao mà chưa thu ở mỗi giai đoạn. Số giả định.

Giai đoạnHàng đã giao lũy kếĐã thu lũy kếTiền nằm ở công nợ
Xong móng120 triệu0120 triệu
Xong sàn tầng hai250 triệu100 triệu150 triệu
Xong sàn mái370 triệu220 triệu150 triệu
Xong thô400 triệu330 triệu70 triệu
Sau nghiệm thu400 triệu400 triệu0

Suốt gần năm tháng, khoảng một trăm hai mươi tới một trăm năm mươi triệu tiền vốn của cửa hàng nằm ở công trình này. Nếu chị Mai dùng số tiền đó để nhập hàng bán lẻ, chị quay vòng được nhiều lần. Đó là giá thật của câu "cho em nợ theo đợt", và nó phải được đổi bằng một thứ gì đó.

Chị Mai đặt hạn mức: công nợ của công trình này không vượt một trăm triệu. Khi chạm hạn mức, chuyến tiếp theo giao khi nhận tiền. Con số hạn mức là của cửa hàng chị, tuỳ vốn của từng nơi.

Ba lượt thương lượng với anh Phong

Lượt một. Chị Mai đưa đề nghị hai nhóm giá và hạn mức nợ. Anh Phong phản ứng ngay ở dòng thép: "Chị cho em giữ giá thép luôn, em báo chủ nhà giá cố định rồi." Chị Mai đáp: "Giữ cứng thép năm tháng thì chị phải cộng thêm một khoản phòng giá ngay từ bây giờ, giá đầu sẽ cao hơn. Em muốn giá đầu thấp có biên độ, hay giá cố định nhưng cao hơn?" Câu hỏi này đưa anh Phong về đúng bản chất: rủi ro giá không biến mất, chỉ là ai trả và trả lúc nào.

Lượt hai. Anh Phong chọn giá đầu có biên độ, nhưng xin nâng hạn mức nợ lên một trăm năm mươi triệu. Chị Mai không nhận ngay mà đổi: "Hạn mức một trăm năm mươi thì em chuyển thẳng tiền đợt một ngay khi chủ nhà giải ngân, không giữ lại quá ba ngày, và em đặt cọc một khoản nhỏ trước chuyến đầu." Anh Phong đồng ý phần chuyển tiền trong ba ngày, xin bỏ cọc. Chị Mai chấp nhận bỏ cọc nếu anh ký xác nhận khối lượng nhận hàng mỗi chuyến.

Lượt ba. Anh Phong hỏi chuyện hàng dư: cuối công trình, gạch và xi măng còn nguyên thì cửa hàng nhận lại không. Chị Mai nhận lại gạch nguyên kiện, xi măng còn hạn và chưa ẩm, trừ một khoản nhỏ cho công chở về. Đổi lại, anh Phong lấy toàn bộ vật liệu phần hoàn thiện của công trình này tại cửa hàng, báo giá riêng khi tới lúc.

Chạy thử điều khoản chia đôi phần vượt biên độ của thép

Một điều khoản chỉ đáng ký khi hai bên đã chạy thử nó bằng số. Chị Mai và anh Phong ngồi tính ba kịch bản giả định cho một chuyến thép giá trị 40 triệu theo giá ngày ký.

Kịch bản giá thép ngày giaoGiá trị theo giá mớiPhần vượt biên độ năm phần trămNhà thầu trả
Không đổi40 triệukhông có40 triệu
Tăng bốn phần trăm41,6 triệukhông có, còn trong biên độ41,6 triệu
Tăng mười phần trăm44 triệu2 triệu (phần trên mức 42 triệu)43 triệu, cửa hàng gánh 1 triệu
Giảm mười phần trăm36 triệukhông áp36 triệu

Bảng này làm lộ ra một chỗ hai bên chưa thống nhất: trong biên độ năm phần trăm, nhà thầu trả theo giá ngày giao hay giữ giá ngày ký? Chị Mai và anh Phong chọn cách đơn giản: luôn tính theo giá ngày giao, chỉ phần vượt năm phần trăm mới chia đôi. Viết rõ như vậy trong tin nhắn xác nhận, kèm cách xác định giá ngày giao là giá trên phiếu bán lẻ của cửa hàng hôm đó, gửi ảnh cho nhà thầu trước khi xe chạy.

Chạy thử kịch bản giảm giá cũng quan trọng không kém. Nếu điều khoản chỉ bảo vệ cửa hàng khi giá lên mà không cho nhà thầu hưởng khi giá xuống, nhà thầu sẽ cảm thấy bị thiệt và tìm cách mua thép chỗ khác giữa chừng. Điều khoản hai chiều giữ được khách tới hết công trình.

Câu nói mẫu cho người bán vật liệu

Những câu dưới đây giữ được đơn mà không gánh hết rủi ro. Chúng đều cho nhà thầu một lựa chọn chứ không chỉ một lời từ chối.

  • "Giữ giá cả công trình thì chị giữ được xi măng và gạch. Thép thì mình đi theo giá ngày giao, có biên độ, lên quá thì mình chia đôi."
  • "Nợ theo đợt thì được, mình đặt một hạn mức. Chạm hạn mức thì chuyến sau giao khi nhận tiền, để chị còn vốn nhập hàng cho em."
  • "Phí giao vào hẻm chị tách riêng mỗi chuyến, để em so với chỗ khác cho dễ, không lẫn vào giá hàng."
  • "Hàng dư chị nhận lại nếu còn nguyên kiện, còn hạn. Em lấy luôn phần hoàn thiện ở đây thì chị bớt phí chở về."
  • "Mỗi chuyến em hoặc thợ cả ký xác nhận khối lượng, cuối công trình mình đối chiếu một lần là xong, không ai phải nhớ."

Người bán vật liệu hay mắc lỗi nói "giá này giữ tới cuối nhé" bằng miệng, không ghi biên độ, không ghi hạn mức. Năm tháng sau, khi thép lên và chủ nhà chậm tiền, hai bên mỗi người nhớ một kiểu. Một tin nhắn tổng hợp sau buổi thương lượng, liệt kê từng nhóm hàng và cách tính, là đủ để tránh phần lớn tranh cãi.

Khi nào cửa hàng nên giữ lại, không bán theo cách nhà thầu xin

Nhà thầu đòi giữ cứng giá thép mà không chịu giá đầu cao hơn. Đó là đẩy toàn bộ rủi ro giá sang cửa hàng. Nếu chấp nhận, chỉ một đợt thép tăng là cửa hàng mất phần lời của cả công trình.

Công nợ cũ ở công trình trước chưa sạch. Nhà thầu còn nợ đợt cuối của công trình trước thì công trình mới nên giao khi nhận tiền, ít nhất tới khi nợ cũ được trả. Nói nhẹ nhàng nhưng rõ: "Em thanh toán xong công trình kia thì chị mở lại hạn mức cho công trình này."

Không có người ký nhận hàng tại công trình. Hàng giao tới bãi không ai ký, cuối kỳ cãi nhau về số bao, số cây thép. Không có người ký thì chưa giao.

Giá sau mọi nhượng bộ chạm giá sàn. Giá sàn của cửa hàng gồm giá nhập, chi phí chở, bốc xếp, hao hụt, tiền vốn nằm ở công nợ. Dưới mức đó, đơn lớn chỉ làm cửa hàng bận hơn mà không lời hơn. Có thể giữ quan hệ bằng cách bán một phần, ví dụ chỉ xi măng và gạch, phần thép để nhà thầu tự mua chỗ khác.

Câu hỏi thường gặp

Nhà thầu xin giữ giá cả công trình thì cửa hàng nên trả lời thế nào?

Tách hàng thành nhóm. Món ít biến động như xi măng, gạch thì giữ giá được. Món hay lên xuống như thép thì đi theo giá ngày giao kèm một biên độ, vượt biên độ thì hai bên chia phần chênh. Như vậy nhà thầu có sự chắc chắn ở phần lớn đơn hàng.

Cho nhà thầu nợ theo đợt giải ngân của chủ nhà có rủi ro gì?

Rủi ro lớn nhất là tiền vốn của cửa hàng nằm ở công trình nhiều tháng, và phụ thuộc vào việc chủ nhà trả cho nhà thầu đúng hẹn. Nên tính trước số tiền nằm ở công nợ theo từng giai đoạn và đặt hạn mức tối đa.

Phí giao vật liệu vào hẻm nhỏ nên tính chung hay riêng?

Nên tính riêng mỗi chuyến. Đây là chi phí thật do phải trung chuyển bằng xe nhỏ và thêm người bốc xếp. Tách riêng giúp nhà thầu so giá hàng với cửa hàng khác cho công bằng, và cửa hàng không bị ép bỏ phí này trong lúc mặc cả giá hàng.

Cuối công trình nhà thầu trả lại hàng dư thì xử lý sao?

Thoả thuận từ đầu: nhận lại món còn nguyên kiện, còn hạn, chưa ẩm, có trừ một khoản công chở về. Có thể giảm khoản trừ nếu nhà thầu lấy tiếp vật liệu phần hoàn thiện tại cửa hàng. Ghi rõ trong tin nhắn xác nhận để cuối kỳ không tranh cãi.

Có cần làm hợp đồng giấy cho một công trình nhà phố không?

Đơn giá trị lớn, giao nhiều đợt, có công nợ thì nên có văn bản ghi giá, cách tính giá thép, hạn mức nợ, cách nhận hàng. Về hiệu lực và cách xử lý khi chậm thanh toán, bạn tra văn bản hiện hành hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Nhà thầu nói chỗ khác cho giữ giá thép cứng thì làm sao?

Hỏi lại giá đầu của chỗ đó. Giữ giá cứng thường đi kèm giá đầu cao hơn để phòng biến động. Nếu chỗ khác thật sự giữ cứng mà giá đầu thấp, cửa hàng có thể chỉ bán phần xi măng, gạch, cát đá và để nhà thầu mua thép ở đó.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138